{"id":"cnd21","title":"17. Pārāyanatthutigāthāniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"cnd21","title":"17. Pārāyanatthutigāthāniddesa","units":[{"id":"cnd21:0","sourceIds":["cnd21:0.1","cnd21:0.2","cnd21:0.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Cūḷaniddesa\nPārāyanavagganiddesa\n17. Pārāyanatthutigāthāniddesa"}},{"id":"cnd21:1","sourceIds":["cnd21:1.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānaṁ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsi."}},{"id":"cnd21:2","sourceIds":["cnd21:2.1","cnd21:2.2","cnd21:2.3","cnd21:2.4","cnd21:2.5","cnd21:2.6","cnd21:2.7","cnd21:2.8","cnd21:2.9","cnd21:2.10","cnd21:2.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Idamavoca bhagavāti idaṁ pārāyanaṁ avoca.\nBhagavāti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—\nidamavoca bhagavā.\nMagadhesu viharantoti magadhanāmake janapade viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpento.\nPāsāṇake cetiyeti pāsāṇakacetiyaṁ vuccati buddhāsananti—\nmagadhesu viharanto pāsāṇake cetiye.\nParicārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānanti piṅgiyo brāhmaṇo bāvarissa brāhmaṇassa paddho paddhacaro paricārako sisso.\nPiṅgiyena te soḷasāti—\nevampi paricārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānaṁ.\nAtha vā te soḷasa brāhmaṇā buddhassa bhagavato paddhā paddhacarā paricārakā sissāti—\nevampi paricārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānaṁ."}},{"id":"cnd21:3","sourceIds":["cnd21:3.1","cnd21:3.2","cnd21:3.3","cnd21:3.4","cnd21:3.5","cnd21:3.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsīti.\nAjjhiṭṭhoti ajjhiṭṭho ajjhesito.\nPuṭṭho puṭṭhoti puṭṭho puṭṭho pucchito pucchito yācito yācito ajjhesito ajjhesito pasādito pasādito.\nPañhaṁ byākāsīti pañhaṁ byākāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīākāsi pakāsesīti—\najjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsi.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:4","sourceIds":["cnd21:4.1"],"kind":"text","text":{"pi":"“Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye, paricārakasoḷasānaṁ brāhmaṇānaṁ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pañhaṁ byākāsī”ti."}},{"id":"cnd21:5","sourceIds":["cnd21:5.1","cnd21:5.2","cnd21:5.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṁ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ.\nPāraṅgamanīyā ime dhammāti.\nTasmā imassa dhammapariyāyassa “pārāyanan”teva adhivacanaṁ."}},{"id":"cnd21:6","sourceIds":["cnd21:6.1","cnd21:6.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Ekamekassa cepi pañhassāti ekamekassa cepi ajitapañhassa, ekamekassa cepi tissametteyyapañhassa, ekamekassa cepi puṇṇakapañhassa, ekamekassa cepi mettagūpañhassa, ekamekassa cepi dhotakapañhassa, ekamekassa cepi upasīvapañhassa, ekamekassa cepi nandakapañhassa, ekamekassa cepi hemakapañhassa, ekamekassa cepi todeyyapañhassa, ekamekassa cepi kappapañhassa, ekamekassa cepi jatukaṇṇipañhassa, ekamekassa cepi bhadrāvudhapañhassa, ekamekassa cepi udayapañhassa, ekamekassa cepi posālapañhassa, ekamekassa cepi mogharājapañhassa, ekamekassa cepi piṅgiyapañhassāti—\nekamekassa cepi pañhassa."}},{"id":"cnd21:7","sourceIds":["cnd21:7.1","cnd21:7.2","cnd21:7.3","cnd21:7.4","cnd21:7.5","cnd21:7.6","cnd21:7.7","cnd21:7.8","cnd21:7.9","cnd21:7.10","cnd21:7.11","cnd21:7.12","cnd21:7.13","cnd21:7.14"],"kind":"text","text":{"pi":"Atthamaññāya dhammamaññāyāti sveva pañho dhammo, visajjanaṁ atthoti atthaṁ aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\natthamaññāya.\nDhammamaññāyāti dhammaṁ aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—\ndhammamaññāyāti—\natthamaññāya dhammamaññāya.\nDhammānudhammaṁ paṭipajjeyyāti sammāpaṭipadaṁ anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ paṭipajjeyyāti—\ndhammānudhammaṁ paṭipajjeyya.\nGaccheyyeva jarāmaraṇassa pāranti jarāmaraṇassa pāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.\nYo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nGaccheyyeva jarāmaraṇassa pāranti jarāmaraṇassa pāraṁ gaccheyya, pāraṁ adhigaccheyya, pāraṁ adhiphasseyya, pāraṁ sacchikareyyāti—\ngaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ.\nPāraṅgamanīyā ime dhammāti ime dhammā pāraṅgamanīyā.\nPāraṁ pāpenti pāraṁ sampāpenti pāraṁ samanupāpenti, jarāmaraṇassa taraṇāya saṁvattantīti—\npāraṅgamanīyā ime dhammāti."}},{"id":"cnd21:8","sourceIds":["cnd21:8.1","cnd21:8.2","cnd21:8.3","cnd21:8.4","cnd21:8.5","cnd21:8.6","cnd21:8.7","cnd21:8.8","cnd21:8.9","cnd21:8.10","cnd21:8.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Tasmā imassa dhammapariyāyassāti.\nTasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānāti—\ntasmā.\nImassa dhammapariyāyassāti imassa pārāyanassāti—\ntasmā imassa dhammapariyāyassa.\nPārāyananteva adhivacananti pāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ …pe… nirodho nibbānaṁ.\nAyanaṁ vuccati maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.\nAdhivacananti saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—\npārāyananteva adhivacanaṁ.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:9","sourceIds":["cnd21:9.1","cnd21:9.2","cnd21:9.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ekamekassa cepi pañhassa atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṁ paṭipajjeyya, gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṁ.\nPāraṅgamanīyā ime dhammāti.\nTasmā imassa dhammapariyāyassa ‘pārāyanan’teva adhivacanan”ti."}},{"id":"cnd21:10","sourceIds":["cnd21:10.1","cnd21:10.2","cnd21:10.3","cnd21:10.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ajito tissametteyyo,\npuṇṇako atha mettagū;\nDhotako upasīvo ca,\nnando ca atha hemako."}},{"id":"cnd21:11","sourceIds":["cnd21:11.1","cnd21:11.2","cnd21:11.3","cnd21:11.4","cnd21:11.5","cnd21:11.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Todeyyakappā dubhayo,\njatukaṇṇī ca paṇḍito;\nBhadrāvudho udayo ca,\nposālo cāpi brāhmaṇo;\nMogharājā ca medhāvī,\npiṅgiyo ca mahāisi."}},{"id":"cnd21:12","sourceIds":["cnd21:12.1","cnd21:12.2","cnd21:12.3","cnd21:12.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ete buddhaṁ upāgacchuṁ,\nSampannacaraṇaṁ isiṁ;\nPucchantā nipuṇe pañhe,\nBuddhaseṭṭhaṁ upāgamuṁ."}},{"id":"cnd21:13","sourceIds":["cnd21:13.1","cnd21:13.2","cnd21:13.3","cnd21:13.4","cnd21:13.5","cnd21:13.6","cnd21:13.7","cnd21:13.8","cnd21:13.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Ete buddhaṁ upāgacchunti.\nEteti soḷasa pārāyaniyā brāhmaṇā.\nBuddhoti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ patto balesu ca vasībhāvaṁ.\nBuddhoti kenaṭṭhena buddho?\nBujjhitā saccānīti buddho, bodhetā pajāyāti buddho, sabbaññutāya buddho, sabbadassāvitāya buddho, abhiññeyyatāya buddho, visavitāya buddho, khīṇāsavasaṅkhātena buddho, nirupalepasaṅkhātena buddho, ekantavītarāgoti buddho, ekantavītadosoti buddho, ekantavītamohoti buddho, ekantanikkilesoti buddho, ekāyanamaggaṁ gatoti buddho, eko anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti buddho, abuddhivihatattā buddhipaṭilābhāti buddho.\nBuddhoti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ na pitarā kataṁ na bhātarā kataṁ na bhaginiyā kataṁ na mittāmaccehi kataṁ na ñātisālohitehi kataṁ na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ na devatāhi kataṁ.\nVimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutañāṇassa paṭilābhā sacchikā paññatti, yadidaṁ buddhoti.\nEte buddhaṁ upāgacchunti ete buddhaṁ upāgamiṁsu upasaṅkamiṁsu payirupāsiṁsu paripucchiṁsu paripañhiṁsūti—\nete buddhaṁ upāgacchuṁ."}},{"id":"cnd21:14","sourceIds":["cnd21:14.1","cnd21:14.2","cnd21:14.3","cnd21:14.4","cnd21:14.5","cnd21:14.6","cnd21:14.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Sampannacaraṇaṁ isinti caraṇaṁ vuccati sīlācāranibbatti.\nSīlasaṁvaropi caraṇaṁ, indriyasaṁvaropi caraṇaṁ, bhojane mattaññutāpi caraṇaṁ, jāgariyānuyogopi caraṇaṁ, sattapi saddhammā caraṇaṁ, cattāripi jhānāni caraṇaṁ.\nSampannacaraṇanti sampannacaraṇaṁ seṭṭhacaraṇaṁ viseṭṭhacaraṇaṁ pāmokkhacaraṇaṁ uttamacaraṇaṁ pavaracaraṇaṁ.\nIsīti isi bhagavā mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti isi …pe… mahesakkhehi vā sattehi esito gavesito pariyesito—\n“kahaṁ buddho, kahaṁ bhagavā, kahaṁ devadevo kahaṁ narāsabho”ti—\nisīti—\nsampannacaraṇaṁ isiṁ."}},{"id":"cnd21:15","sourceIds":["cnd21:15.1","cnd21:15.2","cnd21:15.3","cnd21:15.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pucchantā nipuṇe pañheti.\nPucchantāti pucchantā yācantā ajjhesantā pasādentā.\nNipuṇe pañheti gambhīre duddase duranubodhe sante paṇīte atakkāvacare nipuṇe paṇḍitavedanīye pañheti—\npucchantā nipuṇe pañhe."}},{"id":"cnd21:16","sourceIds":["cnd21:16.1","cnd21:16.2","cnd21:16.3","cnd21:16.4","cnd21:16.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Buddhaseṭṭhaṁ upāgamunti.\nBuddhoti yo so bhagavā …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ buddhoti.\nSeṭṭhanti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ buddhaṁ upāgamuṁ upāgamiṁsu upasaṅkamiṁsu payirupāsiṁsu paripucchiṁsu paripañhiṁsūti—\nbuddhaseṭṭhaṁ upāgamuṁ.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:17","sourceIds":["cnd21:17.1","cnd21:17.2","cnd21:17.3","cnd21:17.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ete buddhaṁ upāgacchuṁ,\nsampannacaraṇaṁ isiṁ;\nPucchantā nipuṇe pañhe,\nbuddhaseṭṭhaṁ upāgamun”ti."}},{"id":"cnd21:18","sourceIds":["cnd21:18.1","cnd21:18.2","cnd21:18.3","cnd21:18.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Tesaṁ buddho pabyākāsi,\nPañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ;\nPañhānaṁ veyyākaraṇena,\nTosesi brāhmaṇe muni."}},{"id":"cnd21:19","sourceIds":["cnd21:19.1","cnd21:19.2","cnd21:19.3","cnd21:19.4","cnd21:19.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Tesaṁ buddho pabyākāsīti.\nTesanti soḷasānaṁ pārāyaniyānaṁ brāhmaṇānaṁ.\nBuddhoti yo so bhagavā …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ buddhoti.\nPabyākāsīti tesaṁ buddho pabyākāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesīti—\ntesaṁ buddho pabyākāsi."}},{"id":"cnd21:20","sourceIds":["cnd21:20.1","cnd21:20.2","cnd21:20.3","cnd21:20.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pañhaṁ puṭṭho yathātathanti.\nPañhaṁ puṭṭhoti pañhaṁ puṭṭho pucchito yācito ajjhesito pasādito.\nYathātathanti yathā ācikkhitabbaṁ tathā ācikkhi, yathā desitabbaṁ tathā desesi, yathā paññapetabbaṁ tathā paññapesi, yathā paṭṭhapetabbaṁ tathā paṭṭhapesi, yathā vivaritabbaṁ tathā vivari, yathā vibhajitabbaṁ tathā vibhaji, yathā uttānīkātabbaṁ tathā uttānīakāsi, yathā pakāsitabbaṁ tathā pakāsesīti—\npañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ."}},{"id":"cnd21:21","sourceIds":["cnd21:21.1","cnd21:21.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Pañhānaṁ veyyākaraṇenāti pañhānaṁ veyyākaraṇena ācikkhanena desanena paññapanena paṭṭhapanena vivaraṇena vibhajanena uttānīkammena pakāsanenāti—\npañhānaṁ veyyākaraṇena."}},{"id":"cnd21:22","sourceIds":["cnd21:22.1","cnd21:22.2","cnd21:22.3","cnd21:22.4","cnd21:22.5","cnd21:22.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tosesi brāhmaṇe munīti.\nTosesīti tosesi vitosesi pasādesi ārādhesi attamane akāsi.\nBrāhmaṇeti soḷasa pārāyaniye brāhmaṇe.\nMunīti monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so munīti—\ntosesi brāhmaṇe muni.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:23","sourceIds":["cnd21:23.1","cnd21:23.2","cnd21:23.3","cnd21:23.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Tesaṁ buddho pabyākāsi,\npañhaṁ puṭṭho yathātathaṁ;\nPañhānaṁ veyyākaraṇena,\ntosesi brāhmaṇe munī”ti."}},{"id":"cnd21:24","sourceIds":["cnd21:24.1","cnd21:24.2","cnd21:24.3","cnd21:24.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Te tositā cakkhumatā,\nbuddhenādiccabandhunā;\nBrahmacariyamacariṁsu,\nvarapaññassa santike."}},{"id":"cnd21:25","sourceIds":["cnd21:25.1","cnd21:25.2","cnd21:25.3","cnd21:25.4","cnd21:25.5","cnd21:25.6","cnd21:25.7","cnd21:25.8","cnd21:25.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Te tositā cakkhumatāti.\nTeti soḷasa pārāyaniyā brāhmaṇā.\nTositāti tositā vitositā pasāditā ārādhitā attamanā katāti—\nte tositā.\nCakkhumatāti bhagavā pañcahi cakkhūhi cakkhumā—\nmaṁsacakkhunāpi cakkhumā, dibbacakkhunāpi cakkhumā, paññācakkhunāpi cakkhumā, buddhacakkhunāpi cakkhumā, samantacakkhunāpi cakkhumā.\nKathaṁ bhagavā maṁsacakkhunāpi cakkhumā …pe…\nevaṁ bhagavā samantacakkhunāpi cakkhumāti—\nte tositā cakkhumatā."}},{"id":"cnd21:26","sourceIds":["cnd21:26.1","cnd21:26.2","cnd21:26.3","cnd21:26.4","cnd21:26.5","cnd21:26.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Buddhenādiccabandhunāti.\nBuddhoti yo so bhagavā …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ buddhoti.\nĀdiccabandhunāti ādicco vuccati sūriyo.\nSo gotamo gottena, bhagavāpi gotamo gottena, bhagavā sūriyassa gottañātako gottabandhu.\nTasmā buddho ādiccabandhūti—\nbuddhenādiccabandhunā."}},{"id":"cnd21:27","sourceIds":["cnd21:27.1","cnd21:27.2","cnd21:27.3","cnd21:27.4","cnd21:27.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Brahmacariyamacariṁsūti brahmacariyaṁ vuccati asaddhammasamāpattiyā ārati virati paṭivirati veramaṇī viramaṇaṁ akiriyā akaraṇaṁ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto.\nApi ca nippariyāyavasena brahmacariyaṁ vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.\nBrahmacariyamacariṁsūti brahmacariyaṁ cariṁsu acariṁsu samādāya vattiṁsūti—\nbrahmacariyamacariṁsu."}},{"id":"cnd21:28","sourceIds":["cnd21:28.1","cnd21:28.2","cnd21:28.3","cnd21:28.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Varapaññassa santiketi varapaññassa aggapaññassa seṭṭhapaññassa viseṭṭhapaññassa pāmokkhapaññassa uttamapaññassa pavarapaññassa.\nSantiketi santike sāmantā āsanne avidūre upakaṭṭheti—\nvarapaññassa santike.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:29","sourceIds":["cnd21:29.1","cnd21:29.2","cnd21:29.3","cnd21:29.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Te tositā cakkhumatā,\nbuddhenādiccabandhunā;\nBrahmacariyamacariṁsu,\nvarapaññassa santike”ti."}},{"id":"cnd21:30","sourceIds":["cnd21:30.1","cnd21:30.2","cnd21:30.3","cnd21:30.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Ekamekassa pañhassa,\nyathā buddhena desitaṁ;\nTathā yo paṭipajjeyya,\ngacche pāraṁ apārato."}},{"id":"cnd21:31","sourceIds":["cnd21:31.1","cnd21:31.2","cnd21:31.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Ekamekassa pañhassāti ekamekassa ajitapañhassa, ekamekassa tissametteyyapañhassa …pe…\nekamekassa piṅgiyapañhassāti—\nekamekassa pañhassa."}},{"id":"cnd21:32","sourceIds":["cnd21:32.1","cnd21:32.2","cnd21:32.3","cnd21:32.4","cnd21:32.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā buddhena desitanti.\nBuddhoti yo so bhagavā sayambhū …pe…\nsacchikā paññatti, yadidaṁ buddhoti.\nYathā buddhena desitanti yathā buddhena ācikkhitaṁ desitaṁ paññapitaṁ paṭṭhapitaṁ vivaritaṁ vibhajitaṁ uttānīkataṁ pakāsitanti—\nyathā buddhena desitaṁ."}},{"id":"cnd21:33","sourceIds":["cnd21:33.1","cnd21:33.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Tathā yo paṭipajjeyyāti sammāpaṭipadaṁ anulomapaṭipadaṁ apaccanīkapaṭipadaṁ anvatthapaṭipadaṁ dhammānudhammapaṭipadaṁ paṭipajjeyyāti—\ntathā yo paṭipajjeyya."}},{"id":"cnd21:34","sourceIds":["cnd21:34.1","cnd21:34.2","cnd21:34.3","cnd21:34.4","cnd21:34.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Gacche pāraṁ apāratoti pāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ …pe… nirodho nibbānaṁ;\napāraṁ vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca.\nGacche pāraṁ apāratoti apārato pāraṁ gaccheyya, pāraṁ adhigaccheyya, pāraṁ phasseyya, pāraṁ sacchikareyyāti—\ngacche pāraṁ apārato.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:35","sourceIds":["cnd21:35.1","cnd21:35.2","cnd21:35.3","cnd21:35.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Ekamekassa pañhassa,\nyathā buddhena desitaṁ;\nTathā yo paṭipajjeyya,\ngacche pāraṁ apārato”ti."}},{"id":"cnd21:36","sourceIds":["cnd21:36.1","cnd21:36.2","cnd21:36.3","cnd21:36.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Apārā pāraṁ gaccheyya,\nbhāvento maggamuttamaṁ;\nMaggo so pāraṁ gamanāya,\ntasmā pārāyanaṁ iti."}},{"id":"cnd21:37","sourceIds":["cnd21:37.1","cnd21:37.2","cnd21:37.3","cnd21:37.4","cnd21:37.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Apārā pāraṁ gaccheyyāti apāraṁ vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca;\npāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ …pe…\ntaṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.\nApārā pāraṁ gaccheyyāti apārā pāraṁ gaccheyya, pāraṁ adhigaccheyya, pāraṁ phasseyya, pāraṁ sacchikareyyāti—\napārā pāraṁ gaccheyya."}},{"id":"cnd21:38","sourceIds":["cnd21:38.1","cnd21:38.2","cnd21:38.3","cnd21:38.4","cnd21:38.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhāvento maggamuttamanti maggamuttamaṁ vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—\nsammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.\nMaggamuttamanti maggaṁ aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ.\nBhāventoti bhāvento āsevanto bahulīkarontoti—\nbhāvento maggamuttamaṁ."}},{"id":"cnd21:39","sourceIds":["cnd21:39.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Maggo so pāraṁ gamanāyāti—"}},{"id":"cnd21:40","sourceIds":["cnd21:40.1","cnd21:40.2","cnd21:40.3","cnd21:40.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Maggo pantho patho pajjo,\nañjasaṁ vaṭumāyanaṁ;\nNāvā uttarasetu ca,\nkullo ca bhisi saṅkamo."}},{"id":"cnd21:41","sourceIds":["cnd21:41.1","cnd21:41.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Pāraṁ gamanāyāti pāraṁ gamanāya pāraṁ sampāpanāya pāraṁ samanupāpanāya jarāmaraṇassa taraṇāyāti—\nmaggo so pāraṁ gamanāya."}},{"id":"cnd21:42","sourceIds":["cnd21:42.1","cnd21:42.2","cnd21:42.3","cnd21:42.4","cnd21:42.5","cnd21:42.6","cnd21:42.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Tasmā pārāyanaṁ itīti.\nTasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā.\nPāraṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ …pe… nirodho nibbānaṁ.\nAyanaṁ vuccati maggo.\nItīti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ itīti—\ntasmā pārāyanaṁ iti.\nTenetaṁ vuccati—"}},{"id":"cnd21:43","sourceIds":["cnd21:43.1","cnd21:43.2","cnd21:43.3","cnd21:43.4","cnd21:43.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Apārā pāraṁ gaccheyya,\nbhāvento maggamuttamaṁ;\nMaggo so pāraṁ gamanāya,\ntasmā pārāyanaṁ itī”ti.\nPārāyanatthutigāthāniddeso sattarasamo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/cnd21/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
