{"id":"mnd10","title":"10. Purābhedasuttaniddesa","languageCodes":["pi"],"languageNotes":{"en":"Bhikkhu Sujato · CC0","pi":"Mahāsaṅgīti edition · SuttaCentral"},"chapters":[{"id":"mnd10","title":"10. Purābhedasuttaniddesa","units":[{"id":"mnd10:0","sourceIds":["mnd10:0.1","mnd10:0.2","mnd10:0.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Mahāniddesa\nAṭṭhakavagga\n10. Purābhedasuttaniddesa"}},{"id":"mnd10:1","sourceIds":["mnd10:1.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha purābhedasuttaniddesaṁ vakkhati—"}},{"id":"mnd10:2","sourceIds":["mnd10:2.1","mnd10:2.2","mnd10:2.3","mnd10:2.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁdassī kathaṁsīlo,\nupasantoti vuccati;\nTaṁ me gotama pabrūhi,\npucchito uttamaṁ naraṁ."}},{"id":"mnd10:3","sourceIds":["mnd10:3.1","mnd10:3.2","mnd10:3.3","mnd10:3.4","mnd10:3.5","mnd10:3.6","mnd10:3.7","mnd10:3.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁdassī kathaṁsīlo, upasantoti vuccatīti.\nKathaṁdassīti kīdisena dassanena samannāgato, kiṁsaṇṭhitena, kiṁpakārena, kiṁpaṭibhāgenāti—\nkathaṁdassī.\nKathaṁsīloti kīdisena sīlena samannāgato, kiṁsaṇṭhitena, kiṁpakārena, kiṁpaṭibhāgenāti—\nkathaṁdassī kathaṁsīlo.\nUpasantoti vuccatīti santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyati.\nKathaṁdassīti adhipaññaṁ pucchati, kathaṁsīloti adhisīlaṁ pucchati, upasantoti adhicittaṁ pucchatīti—\nkathaṁdassī kathaṁsīlo upasantoti vuccati."}},{"id":"mnd10:4","sourceIds":["mnd10:4.1","mnd10:4.2","mnd10:4.3","mnd10:4.4","mnd10:4.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ me gotama pabrūhīti.\nTanti yaṁ pucchāmi, yaṁ yācāmi, yaṁ ajjhesāmi, yaṁ pasādemi.\nGotamāti so nimmito buddhaṁ bhagavantaṁ gottena ālapati.\nPabrūhīti brūhi ācikkha desehi paññapehi paṭṭhapehi vivara vibhaja uttānīkarohi pakāsehīti—\ntaṁ me gotama pabrūhi."}},{"id":"mnd10:5","sourceIds":["mnd10:5.1","mnd10:5.2","mnd10:5.3","mnd10:5.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pucchito uttamaṁ naranti.\nPucchitoti puṭṭho pucchito yācito ajjhesito pasādito.\nUttamaṁ naranti aggaṁ seṭṭhaṁ visiṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaraṁ naranti—\npucchito uttamaṁ naraṁ."}},{"id":"mnd10:6","sourceIds":["mnd10:6.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha so nimmito—"}},{"id":"mnd10:7","sourceIds":["mnd10:7.1","mnd10:7.2","mnd10:7.3","mnd10:7.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Kathaṁdassī kathaṁsīlo,\nupasantoti vuccati;\nTaṁ me gotama pabrūhi,\npucchito uttamaṁ naran”ti."}},{"id":"mnd10:8","sourceIds":["mnd10:8.1","mnd10:8.2","mnd10:8.3","mnd10:8.4","mnd10:8.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Vītataṇho purā bhedā,\n(iti bhagavā)\nPubbamantamanissito;\nVemajjhe nupasaṅkheyyo,\nTassa natthi purakkhataṁ."}},{"id":"mnd10:9","sourceIds":["mnd10:9.1","mnd10:9.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Vītataṇho purā bhedāti.\nPurā kāyassa bhedā, purā attabhāvassa bhedā, purā kaḷevarassa nikkhepā, purā jīvitindriyassa upacchedā vītataṇho vigatataṇho cattataṇho vantataṇho muttataṇho pahīnataṇho paṭinissaṭṭhataṇho, vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo, nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati."}},{"id":"mnd10:10","sourceIds":["mnd10:10.1","mnd10:10.2","mnd10:10.3","mnd10:10.4","mnd10:10.5","mnd10:10.6","mnd10:10.7","mnd10:10.8","mnd10:10.9","mnd10:10.10","mnd10:10.11","mnd10:10.12","mnd10:10.13","mnd10:10.14","mnd10:10.15","mnd10:10.16","mnd10:10.17","mnd10:10.18","mnd10:10.19","mnd10:10.20","mnd10:10.21","mnd10:10.22"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhagavāti gāravādhivacanaṁ.\nApi ca bhaggarāgoti bhagavā,\nbhaggadosoti bhagavā,\nbhaggamohoti bhagavā,\nbhaggamānoti bhagavā,\nbhaggadiṭṭhīti bhagavā,\nbhaggataṇhoti bhagavā,\nbhaggakilesoti bhagavā,\nbhaji vibhaji pavibhaji dhammaratananti bhagavā,\nbhavānaṁ antakaroti bhagavā,\nbhāvitakāyo bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti bhagavā,\nbhaji vā bhagavā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppānīti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa adhisīlassa adhicittassa adhipaññāyāti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā catunnaṁ jhānānaṁ catunnaṁ appamaññānaṁ catunnaṁ arūpasamāpattīnanti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā aṭṭhannaṁ vimokkhānaṁ aṭṭhannaṁ abhibhāyatanānaṁ navannaṁ anupubbavihārasamāpattīnanti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā dasannaṁ paññābhāvanānaṁ dasannaṁ kasiṇasamāpattīnaṁ ānāpānassatisamādhissa asubhasamāpattiyāti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ catunnaṁ sammappadhānānaṁ catunnaṁ iddhipādānaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ pañcannaṁ balānaṁ sattannaṁ bojjhaṅgānaṁ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassāti bhagavā,\nbhāgī vā bhagavā dasannaṁ tathāgatabalānaṁ catunnaṁ vesārajjānaṁ catunnaṁ paṭisambhidānaṁ channaṁ abhiññānaṁ channaṁ buddhadhammānanti bhagavā.\nBhagavāti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ, na devatāhi kataṁ;\nvimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutañāṇassa paṭilābhā sacchikā paññatti yadidaṁ bhagavāti—\nvītataṇho purābhedāti bhagavā."}},{"id":"mnd10:11","sourceIds":["mnd10:11.1","mnd10:11.2","mnd10:11.3","mnd10:11.4","mnd10:11.5","mnd10:11.6","mnd10:11.7","mnd10:11.8","mnd10:11.9","mnd10:11.10","mnd10:11.11","mnd10:11.12","mnd10:11.13","mnd10:11.14","mnd10:11.15","mnd10:11.16","mnd10:11.17","mnd10:11.18","mnd10:11.19","mnd10:11.20","mnd10:11.21","mnd10:11.22","mnd10:11.23"],"kind":"text","text":{"pi":"Pubbamantamanissitoti pubbanto vuccati atīto addhā.\nAtītaṁ addhānaṁ ārabbha taṇhā pahīnā, diṭṭhi paṭinissaṭṭhā taṇhāya pahīnattā, diṭṭhiyā paṭinissaṭṭhattā.\nEvampi pubbamantamanissito.\nAtha vā “evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,\n“evaṁvedano ahosiṁ …\nevaṁsañño ahosiṁ …\nevaṁsaṅkhāro ahosiṁ …\nevaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.\nEvampi pubbamantamanissito.\nAtha vā “iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ—\niti rūpā”ti tattha na chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi pubbamantamanissito.\n“Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ—\niti saddā”ti, “iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ—\niti gandhā”ti, “iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ—\niti rasā”ti, “iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ—\niti phoṭṭhabbā”ti, “iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ—\niti dhammā”ti tattha na chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi pubbamantamanissito.\nAtha vā yāni tāni pubbe mātugāmena saddhiṁ hasitalapitakīḷitāni na tadassādeti, na taṁ nikāmeti, na ca tena vittiṁ āpajjati.\nEvampi pubbamantamanissito."}},{"id":"mnd10:12","sourceIds":["mnd10:12.1","mnd10:12.2","mnd10:12.3","mnd10:12.4","mnd10:12.5","mnd10:12.6","mnd10:12.7","mnd10:12.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Vemajjhe nupasaṅkheyyoti.\nVemajjhaṁ vuccati paccuppanno addhā.\nPaccuppannaṁ addhānaṁ ārabbha taṇhā pahīnā, diṭṭhi paṭinissaṭṭhā.\nTaṇhāya pahīnattā, diṭṭhiyā paṭinissaṭṭhattā rattoti nupasaṅkheyyo, duṭṭhoti nupasaṅkheyyo, mūḷhoti nupasaṅkheyyo, vinibaddhoti nupasaṅkheyyo, parāmaṭṭhoti nupasaṅkheyyo, vikkhepagatoti nupasaṅkheyyo, aniṭṭhaṅgatoti nupasaṅkheyyo, thāmagatoti nupasaṅkheyyo;\nte abhisaṅkhārā pahīnā;\nabhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyā nupasaṅkheyyo, nerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.\nSo hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi yena saṅkhaṁ gaccheyyāti—\nvemajjhe nupasaṅkheyyo."}},{"id":"mnd10:13","sourceIds":["mnd10:13.1","mnd10:13.2","mnd10:13.3","mnd10:13.4","mnd10:13.5","mnd10:13.6","mnd10:13.7","mnd10:13.8","mnd10:13.9","mnd10:13.10","mnd10:13.11","mnd10:13.12","mnd10:13.13","mnd10:13.14","mnd10:13.15","mnd10:13.16","mnd10:13.17","mnd10:13.18","mnd10:13.19","mnd10:13.20","mnd10:13.21","mnd10:13.22","mnd10:13.23","mnd10:13.24","mnd10:13.25","mnd10:13.26","mnd10:13.27","mnd10:13.28","mnd10:13.29","mnd10:13.30"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa natthi purakkhatanti.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nPurekkhārāti dve purekkhārā—\ntaṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…\nayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…\nayaṁ diṭṭhipurekkhāro.\nTassa taṇhāpurekkhāro pahīno, diṭṭhipurekkhāro paṭinissaṭṭho.\nTaṇhāpurekkhārassa pahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati, na taṇhādhajo na taṇhāketu na taṇhādhipateyyo, na diṭṭhidhajo na diṭṭhiketu na diṭṭhādhipateyyo, na taṇhāya vā diṭṭhiyā vā parivārito carati.\nEvampi tassa natthi purakkhataṁ.\nAtha vā “evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,\n“evaṁvedano siyaṁ …\nevaṁsañño siyaṁ …\nevaṁsaṅkhāro siyaṁ …\nevaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.\nEvampi tassa natthi purakkhataṁ.\nAtha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti rūpā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi tassa natthi purakkhataṁ.\n“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti saddā”ti, “iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti gandhā”ti, “iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti rasā”ti, “iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti phoṭṭhabbā”ti, “iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti dhammā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi tassa natthi purakkhataṁ.\nAtha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro”ti vā appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi tassa natthi purakkhataṁ."}},{"id":"mnd10:14","sourceIds":["mnd10:14.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:15","sourceIds":["mnd10:15.1","mnd10:15.2","mnd10:15.3","mnd10:15.4","mnd10:15.5"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vītataṇho purā bhedā,\n(iti bhagavā)\nPubbamantamanissito;\nVemajjhe nupasaṅkheyyo,\nTassa natthi purakkhatan”ti."}},{"id":"mnd10:16","sourceIds":["mnd10:16.1","mnd10:16.2","mnd10:16.3","mnd10:16.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Akkodhano asantāsī,\navikatthī akukkuco;\nMantabhāṇī anuddhato,\nsa ve vācāyato muni."}},{"id":"mnd10:17","sourceIds":["mnd10:17.1","mnd10:17.2","mnd10:17.3","mnd10:17.4","mnd10:17.5","mnd10:17.6","mnd10:17.7","mnd10:17.8","mnd10:17.9","mnd10:17.10","mnd10:17.11","mnd10:17.12","mnd10:17.13","mnd10:17.14","mnd10:17.15","mnd10:17.16"],"kind":"text","text":{"pi":"Akkodhano asantāsīti.\nAkkodhanoti yañhi kho vuttaṁ.\nApi ca kodho tāva vattabbo.\nDasahākārehi kodho jāyati—\n“anatthaṁ me acarī”ti kodho jāyati,\n“anatthaṁ me caratī”ti kodho jāyati,\n“anatthaṁ me carissatī”ti kodho jāyati,\n“piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …\nanatthaṁ carati …\nanatthaṁ carissatī”ti kodho jāyati,\n“appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …\natthaṁ carati …\natthaṁ carissatī”ti kodho jāyati,\naṭṭhāne vā pana kodho jāyati.\nYo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto, paṭighaṁ paṭivirodho, kopo pakopo sampakopo, doso padoso sampadoso, cittassa byāpatti manopadoso, kodho kujjhanā kujjhitattaṁ, doso dussanā dussitattaṁ, byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ, virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ, asuropo anattamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati kodho."}},{"id":"mnd10:18","sourceIds":["mnd10:18.1","mnd10:18.2","mnd10:18.3","mnd10:18.4","mnd10:18.5","mnd10:18.6","mnd10:18.7","mnd10:18.8","mnd10:18.9","mnd10:18.10","mnd10:18.11","mnd10:18.12","mnd10:18.13","mnd10:18.14","mnd10:18.15","mnd10:18.16","mnd10:18.17"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca kodhassa adhimattaparittatā veditabbā.\nAtthi kañci kālaṁ kodho cittāvilakaraṇamatto hoti, na ca tāva mukhakulānavikulāno hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho mukhakulānavikulānamatto hoti, na ca tāva hanusañcopano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho hanusañcopanamatto hoti, na ca tāva pharusavācaṁ nicchāraṇo hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho pharusavācaṁ nicchāraṇamatto hoti, na ca tāva disāvidisānuvilokano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho disāvidisānuvilokanamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaparāmasano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaparāmasanamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaabbhukkiraṇo hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaabbhukkiraṇamatto hoti, na ca tāva daṇḍasatthaabhinipātano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho daṇḍasatthaabhinipātamatto hoti, na ca tāva chinnavicchinnakaraṇo hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho chinnavicchinnakaraṇamatto hoti, na ca tāva sambhañjanapalibhañjano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho sambhañjanapalibhañjanamatto hoti, na ca tāva aṅgamaṅgaapakaḍḍhano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho aṅgamaṅgaapakaḍḍhanamatto hoti, na ca tāva jīvitāvoropano hoti;\natthi kañci kālaṁ kodho jīvitāvoropanamatto hoti, na ca tāva sabbacāgapariccāgāya saṇṭhito hoti.\nYato kodho parapuggalaṁ ghāṭetvā attānaṁ ghāṭeti, ettāvatā kodho paramussadagato paramavepullappatto hoti.\nYassa so kodho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati akkodhano.\nKodhassa pahīnattā akkodhano, kodhavatthussa pariññātattā akkodhano, kodhahetussa upacchinnattā akkodhanoti—\nakkodhano."}},{"id":"mnd10:19","sourceIds":["mnd10:19.1","mnd10:19.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Asantāsīti idhekacco tāsī hoti uttāsī parittāsī, so tasati uttasati parittasati bhāyati santāsaṁ āpajjati.\nKulaṁ vā na labhāmi, gaṇaṁ vā na labhāmi, āvāsaṁ vā na labhāmi, lābhaṁ vā na labhāmi, yasaṁ vā na labhāmi, pasaṁsaṁ vā na labhāmi, sukhaṁ vā na labhāmi, cīvaraṁ vā na labhāmi, piṇḍapātaṁ vā na labhāmi, senāsanaṁ vā na labhāmi, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ vā na labhāmi, gilānupaṭṭhākaṁ vā na labhāmi, appaññātomhīti tasati uttasati parittasati bhāyati santāsaṁ āpajjati."}},{"id":"mnd10:20","sourceIds":["mnd10:20.1","mnd10:20.2","mnd10:20.3","mnd10:20.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Idha bhikkhu asantāsī hoti anuttāsī aparittāsī;\nso na tasati na uttasati na parittasati na bhāyati na santāsaṁ āpajjati.\nKulaṁ vā na labhāmi, gaṇaṁ vā na labhāmi, āvāsaṁ vā na labhāmi, lābhaṁ vā na labhāmi, yasaṁ vā na labhāmi, pasaṁsaṁ vā na labhāmi, sukhaṁ vā na labhāmi, cīvaraṁ vā na labhāmi, piṇḍapātaṁ vā na labhāmi, senāsanaṁ vā na labhāmi, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ vā na labhāmi, gilānupaṭṭhākaṁ vā na labhāmi, appaññātomhīti na tasati na uttasati na parittasati na bhāyati na santāsaṁ āpajjatīti—\nakkodhano asantāsī."}},{"id":"mnd10:21","sourceIds":["mnd10:21.1","mnd10:21.2","mnd10:21.3","mnd10:21.4","mnd10:21.5","mnd10:21.6","mnd10:21.7","mnd10:21.8","mnd10:21.9","mnd10:21.10","mnd10:21.11","mnd10:21.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Avikatthī akukkucoti.\nIdhekacco katthī hoti vikatthī, so katthati vikatthati—\nahamasmi sīlasampannoti vā vatasampannoti vā sīlabbatasampannoti vā\njātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aññataraññatarena vā vatthunā.\nUccā kulā pabbajitoti vā mahākulā pabbajitoti vā, mahābhogakulā pabbajitoti vā uḷārabhogakulā pabbajitoti vā, ñāto yasassī gahaṭṭhapabbajitānanti vā,\nlābhimhi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti vā, suttantikoti vā vinayadharoti vā dhammakathikoti vā, āraññikoti vā piṇḍapātikoti vā paṁsukūlikoti vā tecīvarikoti vā, sapadānacārikoti vā khalupacchābhattikoti vā nesajjikoti vā yathāsanthatikoti vā,\npaṭhamassa jhānassa lābhīti vā dutiyassa jhānassa lābhīti vā tatiyassa jhānassa lābhīti vā catutthassa jhānassa lābhīti vā, ākāsānañcāyatanasamāpattiyā …\nviññāṇañcāyatanasamāpattiyā …\nākiñcaññāyatanasamāpattiyā …\nnevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā katthati vikatthati.\nEvaṁ na katthati na vikatthati, katthanā vikatthanā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\navikatthī."}},{"id":"mnd10:22","sourceIds":["mnd10:22.1","mnd10:22.2","mnd10:22.3","mnd10:22.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Akukkucoti.\nKukkuccanti hatthakukkuccampi kukkuccaṁ, pādakukkuccampi kukkuccaṁ, hatthapādakukkuccampi kukkuccaṁ, akappiye kappiyasaññitā kappiye akappiyasaññitā, vikāle kālasaññitā kāle vikālasaññitā, avajje vajjasaññitā vajje avajjasaññitā;\nyaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho—\nidaṁ vuccati kukkuccaṁ."}},{"id":"mnd10:23","sourceIds":["mnd10:23.1","mnd10:23.2","mnd10:23.3","mnd10:23.4","mnd10:23.5","mnd10:23.6","mnd10:23.7","mnd10:23.8","mnd10:23.9","mnd10:23.10","mnd10:23.11","mnd10:23.12","mnd10:23.13","mnd10:23.14","mnd10:23.15","mnd10:23.16","mnd10:23.17","mnd10:23.18","mnd10:23.19","mnd10:23.20","mnd10:23.21"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca dvīhi kāraṇehi uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho katattā ca akatattā ca.\nKathaṁ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho?\n“Kataṁ me kāyaduccaritaṁ, akataṁ me kāyasucaritan”ti uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“kataṁ me vacīduccaritaṁ, akataṁ me vacīsucaritaṁ …\nkataṁ me manoduccaritaṁ, akataṁ me manosucaritan”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“kato me pāṇātipāto, akatā me pāṇātipātā veramaṇī”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“kataṁ me adinnādānaṁ, akatā me adinnādānā veramaṇī”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“kato me kāmesumicchācāro, akatā me kāmesumicchācārā veramaṇī”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“kato me musāvādo, akatā me musāvādā veramaṇī”ti …\n“katā me pisuṇā vācā, akatā me pisuṇāya vācāya veramaṇī”ti …\n“katā me pharusā vācā, akatā me pharusāya vācāya veramaṇī”ti …\n“kato me samphappalāpo, akatā me samphappalāpā veramaṇī”ti …\n“katā me abhijjhā, akatā me anabhijjhā”ti …\n“kato me byāpādo, akato me abyāpādo”ti …\n“katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.\nEvaṁ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho."}},{"id":"mnd10:24","sourceIds":["mnd10:24.1","mnd10:24.2","mnd10:24.3","mnd10:24.4","mnd10:24.5","mnd10:24.6","mnd10:24.7","mnd10:24.8","mnd10:24.9","mnd10:24.10","mnd10:24.11","mnd10:24.12","mnd10:24.13","mnd10:24.14","mnd10:24.15","mnd10:24.16","mnd10:24.17","mnd10:24.18","mnd10:24.19","mnd10:24.20"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā “sīlesumhi na paripūrakārī”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;\n“indriyesumhi aguttadvāro”ti …\n“bhojane amattaññumhī”ti …\n“jāgariyaṁ ananuyuttomhī”ti …\n“na satisampajaññena samannāgatomhī”ti …\n“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānā”ti …\n“abhāvitā me cattāro sammappadhānā”ti …\n“abhāvitā me cattāro iddhipādā”ti …\n“abhāvitāni me pañcindriyānī”ti …\n“abhāvitāni me pañca balānī”ti …\n“abhāvitā me satta bojjhaṅgā”ti …\n“abhāvito me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …\n“dukkhaṁ me apariññātan”ti …\n“samudayo me appahīno”ti …\n“maggo me abhāvito”ti …\n“nirodho me asacchikato”ti—\nuppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.\nYassetaṁ kukkuccaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati akukkuccoti—\navikatthī akukkuco."}},{"id":"mnd10:25","sourceIds":["mnd10:25.1","mnd10:25.2","mnd10:25.3","mnd10:25.4","mnd10:25.5","mnd10:25.6","mnd10:25.7","mnd10:25.8","mnd10:25.9","mnd10:25.10","mnd10:25.11","mnd10:25.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Mantabhāṇī anuddhatoti.\nMantā vuccati paññā.\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.\nMantāya pariggahetvā pariggahetvā vācaṁ bhāsati bahumpi kathento bahumpi bhaṇanto bahumpi dīpayanto bahumpi voharanto.\nDukkathitaṁ dubbhaṇitaṁ dullapitaṁ duruttaṁ dubbhāsitaṁ vācaṁ na bhāsatīti—\nmantabhāṇī.\nAnuddhatoti.\nTattha katamaṁ uddhaccaṁ?\nYaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—\nidaṁ vuccati uddhaccaṁ.\nYassetaṁ uddhaccaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati anuddhatoti—\nmantabhāṇī anuddhato."}},{"id":"mnd10:26","sourceIds":["mnd10:26.1","mnd10:26.2","mnd10:26.3","mnd10:26.4","mnd10:26.5","mnd10:26.6","mnd10:26.7","mnd10:26.8","mnd10:26.9","mnd10:26.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Sa ve vācāyato munīti.\nIdha bhikkhu musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.\nPisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti—\nito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya.\nIti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.\nPharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti—\nyā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.\nSamphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti—\nkālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.\nCatūhi vacīsucaritehi samannāgato catuddosāpagataṁ vācaṁ bhāsati, bāttiṁsāya tiracchānakathāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati."}},{"id":"mnd10:27","sourceIds":["mnd10:27.1","mnd10:27.2","mnd10:27.3","mnd10:27.4","mnd10:27.5","mnd10:27.6","mnd10:27.7","mnd10:27.8","mnd10:27.9","mnd10:27.10","mnd10:27.11","mnd10:27.12","mnd10:27.13","mnd10:27.14","mnd10:27.15","mnd10:27.16","mnd10:27.17","mnd10:27.18","mnd10:27.19","mnd10:27.20","mnd10:27.21","mnd10:27.22","mnd10:27.23","mnd10:27.24"],"kind":"text","text":{"pi":"Dasa kathāvatthūni kathesi, seyyathidaṁ—\nappicchakathaṁ katheti, santuṭṭhīkathaṁ katheti, pavivekakathaṁ …\nasaṁsaggakathaṁ …\nvīriyārambhakathaṁ …\nsīlakathaṁ …\nsamādhikathaṁ …\npaññākathaṁ …\nvimuttikathaṁ …\nvimuttiñāṇadassanakathaṁ …\nsatipaṭṭhānakathaṁ …\nsammappadhānakathaṁ …\niddhipādakathaṁ …\nindriyakathaṁ …\nbalakathaṁ …\nbojjhaṅgakathaṁ …\nmaggakathaṁ …\nphalakathaṁ …\nnibbānakathaṁ katheti.\nVācāyatoti yatto pariyatto gutto gopito rakkhito vūpasanto.\nMunīti.\nMonaṁ vuccati ñāṇaṁ.\nYā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi …pe…\nsaṅgajālamaticca so munīti—\nsa ve vācāyato muni."}},{"id":"mnd10:28","sourceIds":["mnd10:28.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:29","sourceIds":["mnd10:29.1","mnd10:29.2","mnd10:29.3","mnd10:29.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Akkodhano asantāsī,\navikatthī akukkuco;\nMantabhāṇī anuddhato,\nsa ve vācāyato munī”ti."}},{"id":"mnd10:30","sourceIds":["mnd10:30.1","mnd10:30.2","mnd10:30.3","mnd10:30.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Nirāsatti anāgate,\natītaṁ nānusocati;\nVivekadassī phassesu,\ndiṭṭhīsu ca na nīyati."}},{"id":"mnd10:31","sourceIds":["mnd10:31.1","mnd10:31.2","mnd10:31.3","mnd10:31.4","mnd10:31.5","mnd10:31.6","mnd10:31.7","mnd10:31.8","mnd10:31.9","mnd10:31.10","mnd10:31.11","mnd10:31.12","mnd10:31.13","mnd10:31.14","mnd10:31.15","mnd10:31.16","mnd10:31.17","mnd10:31.18","mnd10:31.19","mnd10:31.20","mnd10:31.21","mnd10:31.22","mnd10:31.23","mnd10:31.24"],"kind":"text","text":{"pi":"Nirāsatti anāgateti.\nĀsatti vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nYassesā āsatti taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti.\nEvampi nirāsatti anāgate.\nAtha vā “evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,\n“evaṁvedano siyaṁ …\nevaṁsañño siyaṁ …\nevaṁsaṅkhāro siyaṁ …\nevaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.\nEvampi nirāsatti anāgate.\nAtha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti rūpā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi nirāsatti anāgate.\n“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti saddā”ti …pe…\n“iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ—\niti dhammā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi nirāsatti anāgate.\nAtha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;\nna tadabhinandanto.\nEvampi nirāsatti anāgate."}},{"id":"mnd10:32","sourceIds":["mnd10:32.1","mnd10:32.2","mnd10:32.3","mnd10:32.4","mnd10:32.5","mnd10:32.6","mnd10:32.7","mnd10:32.8","mnd10:32.9","mnd10:32.10","mnd10:32.11","mnd10:32.12","mnd10:32.13","mnd10:32.14","mnd10:32.15","mnd10:32.16","mnd10:32.17","mnd10:32.18","mnd10:32.19","mnd10:32.20","mnd10:32.21","mnd10:32.22","mnd10:32.23","mnd10:32.24","mnd10:32.25","mnd10:32.26","mnd10:32.27","mnd10:32.28","mnd10:32.29","mnd10:32.30","mnd10:32.31","mnd10:32.32","mnd10:32.33"],"kind":"text","text":{"pi":"Atītaṁ nānusocatīti.\nVipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati, “cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,\n“sotaṁ me …\nghānaṁ me …\njivhā me …\nkāyo me …\nrūpā me …\nsaddā me …\ngandhā me …\nrasā me …\nphoṭṭhabbā me …\nkulaṁ me …\ngaṇo me …\nāvāso me …\nlābho me …\nyaso me …\npasaṁsā me …\nsukhaṁ me …\ncīvaraṁ me …\npiṇḍapāto me …\nsenāsanaṁ me …\ngilānapaccayabhesajjaparikkhāro me …\nmātā me …\npitā me …\nbhātā me …\nbhaginī me …\nputto me …\ndhītā me …\nmittā me …\namaccā me …\nñātakā me …\nsālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—\natītaṁ nānusocati."}},{"id":"mnd10:33","sourceIds":["mnd10:33.1","mnd10:33.2","mnd10:33.3","mnd10:33.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vivekadassī phassesūti.\nCakkhusamphasso sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso, adhivacanasamphasso paṭighasamphasso, sukhavedanīyo phasso dukkhavedanīyo phasso adukkhamasukhavedanīyo phasso, kusalo phasso akusalo phasso abyākato phasso, kāmāvacaro phasso rūpāvacaro phasso arūpāvacaro phasso, suññato phasso animitto phasso appaṇihito phasso, lokiyo phasso lokuttaro phasso, atīto phasso anāgato phasso paccuppanno phasso;\nyo evarūpo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—\nayaṁ vuccati phasso."}},{"id":"mnd10:34","sourceIds":["mnd10:34.1","mnd10:34.2","mnd10:34.3","mnd10:34.4","mnd10:34.5","mnd10:34.6","mnd10:34.7","mnd10:34.8","mnd10:34.9","mnd10:34.10","mnd10:34.11","mnd10:34.12","mnd10:34.13","mnd10:34.14","mnd10:34.15","mnd10:34.16","mnd10:34.17","mnd10:34.18","mnd10:34.19"],"kind":"text","text":{"pi":"Vivekadassī phassesūti.\nCakkhusamphassaṁ vivittaṁ passati attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā,\nsotasamphassaṁ vivittaṁ passati …\nghānasamphassaṁ vivittaṁ passati …\njivhāsamphassaṁ vivittaṁ passati …\nkāyasamphassaṁ vivittaṁ passati …\nmanosamphassaṁ vivittaṁ passati …\nadhivacanasamphassaṁ vivittaṁ passati …\npaṭighasamphassaṁ vivittaṁ passati …\nsukhavedanīyaṁ phassaṁ …\ndukkhavedanīyaṁ phassaṁ …\nadukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ …\nkusalaṁ phassaṁ …\nakusalaṁ phassaṁ …\nabyākataṁ phassaṁ …\nkāmāvacaraṁ phassaṁ …\nrūpāvacaraṁ phassaṁ …\narūpāvacaraṁ phassaṁ …\nlokiyaṁ phassaṁ vivittaṁ passati attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā."}},{"id":"mnd10:35","sourceIds":["mnd10:35.1","mnd10:35.2","mnd10:35.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā atītaṁ phassaṁ anāgatehi ca paccuppannehi ca phassehi vivittaṁ passati, anāgataṁ phassaṁ atītehi ca paccuppannehi ca phassehi vivittaṁ passati, paccuppannaṁ phassaṁ atītehi ca anāgatehi ca phassehi vivittaṁ passati.\nAtha vā ye te phassā ariyā anāsavā lokuttarā suññatapaṭisaññuttā, te phasse vivitte passati rāgena dosena mohena kodhena upanāhena makkhena paḷāsena issāya macchariyena māyāya sāṭheyyena thambhena sārambhena mānena atimānena madena pamādena sabbakilesehi sabbaduccaritehi sabbadarathehi sabbapariḷāhehi sabbasantāpehi sabbākusalābhisaṅkhārehi vivitte passatīti—\nvivekadassī phassesu."}},{"id":"mnd10:36","sourceIds":["mnd10:36.1","mnd10:36.2","mnd10:36.3","mnd10:36.4","mnd10:36.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Diṭṭhīsu ca na nīyatīti.\nTassa dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni.\nSo diṭṭhiyā na yāyati na nīyati na vuyhati na saṁharīyati;\nnapi taṁ diṭṭhigataṁ sārato pacceti na paccāgacchatīti—\ndiṭṭhīsu ca na nīyati."}},{"id":"mnd10:37","sourceIds":["mnd10:37.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:38","sourceIds":["mnd10:38.1","mnd10:38.2","mnd10:38.3","mnd10:38.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Nirāsatti anāgate,\natītaṁ nānusocati;\nVivekadassī phassesu,\ndiṭṭhīsu ca na nīyatī”ti."}},{"id":"mnd10:39","sourceIds":["mnd10:39.1","mnd10:39.2","mnd10:39.3","mnd10:39.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Patilīno akuhako,\napihālu amaccharī;\nAppagabbho ajeguccho,\npesuṇeyye ca no yuto."}},{"id":"mnd10:40","sourceIds":["mnd10:40.1","mnd10:40.2","mnd10:40.3","mnd10:40.4","mnd10:40.5","mnd10:40.6","mnd10:40.7","mnd10:40.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Patilīno akuhakoti.\nPatilīnoti rāgassa pahīnattā patilīno, dosassa pahīnattā patilīno, mohassa pahīnattā patilīno, kodhassa … upanāhassa … makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa …pe…\nsabbākusalābhisaṅkhārānaṁ pahīnattā patilīno.\nVuttañhetaṁ bhagavatā—\n“kathañca, bhikkhave, bhikkhu patilīno hoti?\nIdha, bhikkhave, bhikkhuno asmimāno pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo.\nEvaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu patilīno hotī”ti—\npatilīno."}},{"id":"mnd10:41","sourceIds":["mnd10:41.1","mnd10:41.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Akuhakoti tīṇi kuhanavatthūni—\npaccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu, sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"mnd10:42","sourceIds":["mnd10:42.1","mnd10:42.2","mnd10:42.3","mnd10:42.4","mnd10:42.5","mnd10:42.6","mnd10:42.7","mnd10:42.8","mnd10:42.9","mnd10:42.10","mnd10:42.11","mnd10:42.12","mnd10:42.13","mnd10:42.14","mnd10:42.15","mnd10:42.16","mnd10:42.17","mnd10:42.18","mnd10:42.19","mnd10:42.20","mnd10:42.21","mnd10:42.22","mnd10:42.23","mnd10:42.24","mnd10:42.25"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdha gahapatikā bhikkhuṁ nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.\nSo pāpiccho icchāpakato atthiko cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ bhiyyokamyataṁ upādāya cīvaraṁ paccakkhāti, piṇḍapātaṁ paccakkhāti, senāsanaṁ paccakkhāti, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paccakkhāti.\nSo evamāha—\n“kiṁ samaṇassa mahagghena cīvarena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo susānā vā saṅkārakūṭā vā pāpaṇikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭiṁ katvā dhāreyya.\nKiṁ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo uñchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṁ kappeyya.\nKiṁ samaṇassa mahagghena senāsanena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā.\nKiṁ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena.\nEtaṁ sāruppaṁ yaṁ samaṇo pūtimuttena vā haritakīkhaṇḍena vā osadhaṁ kareyyā”ti.\nTadupādāya lūkhaṁ cīvaraṁ dhāreti, lūkhaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjati, lūkhaṁ senāsanaṁ paṭisevati, lūkhaṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭisevati.\nTamenaṁ gahapatikā evaṁ jānanti—\n“ayaṁ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṁsaṭṭho āraddhavīriyo dhutavādo”ti bhiyyo bhiyyo nimantenti cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi.\nSo evamāha—\n“tiṇṇaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati.\nSaddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati, dakkhiṇeyyānaṁ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṁ puññaṁ pasavati.\n‘Tumhākañcevāyaṁ saddhā atthi, deyyadhammo ca saṁvijjati, ahañca paṭiggāhako.\nSacehaṁ na paṭiggahessāmi, evaṁ tumhe puññena paribāhirā bhavissatha.\nNa mayhaṁ iminā attho.\nApi ca tumhākaṁyeva anukampāya paṭiggaṇhāmī’”ti.\nTadupādāya bahumpi cīvaraṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi piṇḍapātaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi senāsanaṁ paṭiggaṇhāti, bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paṭiggaṇhāti.\nYā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—\nidaṁ paccayapaṭisevanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"mnd10:43","sourceIds":["mnd10:43.1","mnd10:43.2","mnd10:43.3","mnd10:43.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo, “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti, gamanaṁ saṇṭhapeti ṭhānaṁ saṇṭhapeti nisajjaṁ saṇṭhapeti sayanaṁ saṇṭhapeti, paṇidhāya gacchati paṇidhāya tiṭṭhati paṇidhāya nisīdati paṇidhāya seyyaṁ kappeti, samāhito viya gacchati samāhito viya tiṭṭhati samāhito viya nisīdati samāhito viya seyyaṁ kappeti, āpāthakajjhāyīva hoti.\nYā evarūpā iriyāpathassa āṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—\nidaṁ iriyāpathasaṅkhātaṁ kuhanavatthu."}},{"id":"mnd10:44","sourceIds":["mnd10:44.1","mnd10:44.2","mnd10:44.3","mnd10:44.4","mnd10:44.5","mnd10:44.6","mnd10:44.7","mnd10:44.8","mnd10:44.9","mnd10:44.10","mnd10:44.11","mnd10:44.12","mnd10:44.13","mnd10:44.14","mnd10:44.15","mnd10:44.16","mnd10:44.17","mnd10:44.18","mnd10:44.19","mnd10:44.20","mnd10:44.21","mnd10:44.22","mnd10:44.23","mnd10:44.24","mnd10:44.25","mnd10:44.26","mnd10:44.27","mnd10:44.28","mnd10:44.29","mnd10:44.30","mnd10:44.31","mnd10:44.32","mnd10:44.33"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu?\nIdhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo, “evaṁ maṁ jano sambhāvessatī”ti, ariyadhammasannissitaṁ vācaṁ bhāsati.\n“Yo evarūpaṁ cīvaraṁ dhāreti so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yo evarūpaṁ pattaṁ dhāreti …\nlohathālakaṁ dhāreti …\ndhammakaraṇaṁ dhāreti …\nparisāvanaṁ dhāreti …\nkuñcikaṁ dhāreti …\nupāhanaṁ dhāreti …\nkāyabandhanaṁ dhāreti …\nāyogaṁ dhāreti so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yassa evarūpo upajjhāyo so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yassa evarūpo ācariyo …\nevarūpā samānupajjhāyakā …\nsamānācariyakā …\nmittā …\nsandiṭṭhā …\nsambhattā …\nsahāyā so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yo evarūpe vihāre vasati so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati;\n“yo evarūpe aḍḍhayoge vasati …\npāsāde vasati …\nhammiye vasati …\nguhāyaṁ vasati …\nleṇe vasati …\nkuṭiyā vasati …\nkūṭāgāre vasati …\naṭṭe vasati …\nmāḷe vasati …\nuddaṇḍe vasati …\nupaṭṭhānasālāyaṁ vasati …\nmaṇḍape vasati …\nrukkhamūle vasati, so samaṇo mahesakkho”ti bhaṇati."}},{"id":"mnd10:45","sourceIds":["mnd10:45.1","mnd10:45.2","mnd10:45.3","mnd10:45.4","mnd10:45.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako mukhasambhāviko, “ayaṁ samaṇo imāsaṁ evarūpānaṁ santānaṁ vihārasamāpattīnaṁ lābhī”ti tādisaṁ gambhīraṁ gūḷhaṁ nipuṇaṁ paṭicchannaṁ lokuttaraṁ suññatāpaṭisaṁyuttaṁ kathaṁ kathesi.\nYā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṁ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṁ—\nidaṁ sāmantajappanasaṅkhātaṁ kuhanavatthu.\nYassimāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, so vuccati akuhakoti—\npatilīno akuhako."}},{"id":"mnd10:46","sourceIds":["mnd10:46.1","mnd10:46.2","mnd10:46.3","mnd10:46.4","mnd10:46.5","mnd10:46.6","mnd10:46.7","mnd10:46.8","mnd10:46.9","mnd10:46.10","mnd10:46.11","mnd10:46.12","mnd10:46.13","mnd10:46.14"],"kind":"text","text":{"pi":"Apihālu amaccharīti.\nPihā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nYassesā pihā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati apihālu.\nSo rūpe na piheti, sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … kulaṁ … gaṇaṁ … āvāsaṁ … lābhaṁ … yasaṁ … pasaṁsaṁ … sukhaṁ … cīvaraṁ … piṇḍapātaṁ … senāsanaṁ … gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ … kāmadhātuṁ … rūpadhātuṁ … arūpadhātuṁ … kāmabhavaṁ … rūpabhavaṁ … arūpabhavaṁ … saññābhavaṁ … asaññābhavaṁ … nevasaññānāsaññābhavaṁ … ekavokārabhavaṁ … catuvokārabhavaṁ … pañcavokārabhavaṁ … atītaṁ … anāgataṁ … paccuppannaṁ … diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme na piheti na icchati na sādiyati na pattheti nābhijappatīti—\napihālu.\nAmaccharīti pañca macchariyāni—\nāvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.\nYaṁ evarūpaṁ maccharaṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—\nidaṁ vuccati macchariyaṁ.\nApi ca khandhamacchariyampi macchariyaṁ, dhātumacchariyampi macchariyaṁ, āyatanamacchariyampi macchariyaṁ gāho—\nidaṁ vuccati macchariyaṁ.\nYassetaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati amaccharīti—\napihālu amaccharī."}},{"id":"mnd10:47","sourceIds":["mnd10:47.1","mnd10:47.2","mnd10:47.3","mnd10:47.4","mnd10:47.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Appagabbho ajegucchoti.\nPāgabbhiyanti tīṇi pāgabbhiyāni—\nkāyikaṁ pāgabbhiyaṁ, vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ, cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.\nKatamaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ?\nIdhekacco saṅghagatopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, gaṇagatopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, bhojanasālāyampi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, jantāgharepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, udakatitthepi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ pavisantopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ paviṭṭhopi kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:48","sourceIds":["mnd10:48.1","mnd10:48.2","mnd10:48.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco saṅghagato acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ saṅghagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:49","sourceIds":["mnd10:49.1","mnd10:49.2","mnd10:49.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco gaṇagato acittīkārakato therānaṁ bhikkhūnaṁ anupāhanānaṁ caṅkamantānaṁ saupāhano caṅkamati, nīce caṅkame caṅkamantānaṁ ucce caṅkame caṅkamati, chamāya caṅkamantānaṁ caṅkame caṅkamati, ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvā nisīdati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ gaṇagato kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:50","sourceIds":["mnd10:50.1","mnd10:50.2","mnd10:50.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ bhojanasālāyaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco bhojanasālāyaṁ acittīkārakato there bhikkhū anupakhajja nisīdati, navepi bhikkhū āsanena paṭibāhati, ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, sasīsaṁ pārupitvāpi nisīdati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ bhojanasālāyaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:51","sourceIds":["mnd10:51.1","mnd10:51.2","mnd10:51.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco jantāghare acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi tiṭṭhati, ghaṭṭayantopi nisīdati, puratopi tiṭṭhati, puratopi nisīdati, uccepi āsane nisīdati, anāpucchampi anajjhiṭṭhopi kaṭṭhaṁ pakkhipati, dvārampi pidahati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ jantāghare kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:52","sourceIds":["mnd10:52.1","mnd10:52.2","mnd10:52.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco udakatitthe acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi otarati, puratopi otarati, ghaṭṭayantopi nhāyati, puratopi nhāyati, uparitopi nhāyati, ghaṭṭayantopi uttarati, puratopi uttarati, uparitopi uttarati.\nEvaṁ udakatitthe kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:53","sourceIds":["mnd10:53.1","mnd10:53.2","mnd10:53.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco antaragharaṁ pavisanto acittīkārakato there bhikkhū ghaṭṭayantopi gacchati, puratopi gacchati, vokkammāpi therānaṁ bhikkhūnaṁ purato purato gacchati.\nEvaṁ antaragharaṁ pavisanto kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:54","sourceIds":["mnd10:54.1","mnd10:54.2","mnd10:54.3","mnd10:54.4","mnd10:54.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco antaragharaṁ paviṭṭho, “na pavisa, bhante”ti vuccamāno pavisati, “na tiṭṭha, bhante”ti vuccamāno tiṭṭhati, “na nisīda, bhante”ti vuccamāno nisīdati, anokāsampi pavisati, anokāsepi tiṭṭhati, anokāsepi nisīdati, yānipi tāni honti kulānaṁ ovarakāni gūḷhāni ca paṭicchannāni ca.\nYattha kulitthiyo kuladhītaro kulasuṇhāyo kulakumāriyo nisīdanti, tatthapi sahasā pavisati kumārakassapi siraṁ parāmasati.\nEvaṁ antaragharaṁ paviṭṭho kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti—\nidaṁ kāyikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:55","sourceIds":["mnd10:55.1","mnd10:55.2"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco saṅghagatopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, gaṇagatopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti, antaragharaṁ paviṭṭhopi vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:56","sourceIds":["mnd10:56.1","mnd10:56.2","mnd10:56.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ saṅghagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco saṅghagato acittīkārakato there bhikkhū anāpucchaṁ vā anajjhiṭṭho vā ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, pātimokkhaṁ uddisati, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ saṅghagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:57","sourceIds":["mnd10:57.1","mnd10:57.2","mnd10:57.3","mnd10:57.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco gaṇagato acittīkārakato there bhikkhū anāpucchaṁ vā anajjhiṭṭho vā ārāmagatānaṁ bhikkhūnaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nĀrāmagatānaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ dhammaṁ bhaṇati, pañhaṁ visajjeti, ṭhitakopi bhaṇati, bāhāvikkhepakopi bhaṇati.\nEvaṁ gaṇagato vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti."}},{"id":"mnd10:58","sourceIds":["mnd10:58.1","mnd10:58.2","mnd10:58.3","mnd10:58.4","mnd10:58.5","mnd10:58.6","mnd10:58.7","mnd10:58.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ antaragharaṁ paviṭṭho vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti?\nIdhekacco antaragharaṁ paviṭṭho itthiṁ vā kumāriṁ vā evamāha—\n“itthannāme itthaṅgotte kiṁ atthi?\nYāgu atthi, bhattaṁ atthi, khādanīyaṁ atthi.\nKiṁ pivissāma, kiṁ bhuñjissāma, kiṁ khādissāma?\nKiṁ vā atthi, kiṁ vā me dassathā”ti vippalapati, yā evarūpā vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā lālappitattaṁ.\nEvaṁ antaragharaṁ paviṭṭho vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ dasseti—\nidaṁ vācasikaṁ pāgabbhiyaṁ."}},{"id":"mnd10:59","sourceIds":["mnd10:59.1","mnd10:59.2","mnd10:59.3","mnd10:59.4","mnd10:59.5","mnd10:59.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ?\nIdhekacco na uccā kulā pabbajito samāno uccā kulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena, na mahākulā pabbajito samāno mahākulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena, na mahābhogakulā pabbajito samāno mahābhogakulā pabbajitena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena, na uḷārabhogakulā pabbajito samāno … na suttantiko samāno suttantikena saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena, na vinayadharo samāno … na dhammakathiko samāno … na āraññiko samāno … na piṇḍapātiko samāno … na paṁsukūliko samāno … na tecīvariko samāno … na sapadānacāriko samāno … na khalupacchābhattiko samāno … na nesajjiko samāno … na yathāsanthatiko samāno … na paṭhamassa jhānassa lābhī samāno paṭhamassa jhānassa lābhinā saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena …pe…\nna nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhī samāno nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhinā saddhiṁ sadisaṁ attānaṁ dahati cittena—\nidaṁ cetasikaṁ pāgabbhiyaṁ.\nYassimāni tīṇi pāgabbhiyāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭipassaddhāni abhabbuppattikāni ñāṇagginā daḍḍhāni, so vuccati appagabbhoti—\nappagabbho."}},{"id":"mnd10:60","sourceIds":["mnd10:60.1","mnd10:60.2","mnd10:60.3","mnd10:60.4","mnd10:60.5","mnd10:60.6","mnd10:60.7","mnd10:60.8","mnd10:60.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Ajegucchoti.\nAtthi puggalo jeguccho, atthi ajeguccho.\nKatamo ca puggalo jeguccho?\nIdhekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto—\nayaṁ vuccati puggalo jeguccho.\nAtha vā kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti—\nayaṁ vuccati puggalo jeguccho.\nAtha vā kodhano hoti upanāhī, makkhī hoti paḷāsī, issukī hoti maccharī, saṭho hoti māyāvī, thaddho hoti atimānī, pāpiccho hoti micchādiṭṭhi, sandiṭṭhiparāmāsī hoti ādānaggāhī duppaṭinissaggī—\nayaṁ vuccati puggalo jeguccho."}},{"id":"mnd10:61","sourceIds":["mnd10:61.1","mnd10:61.2","mnd10:61.3","mnd10:61.4","mnd10:61.5","mnd10:61.6","mnd10:61.7","mnd10:61.8","mnd10:61.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Katamo ca puggalo ajeguccho?\nIdha bhikkhu sīlavā hoti pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu—\nayaṁ vuccati puggalo ajeguccho.\nAtha vā akkodhano hoti anupāyāsabahulo, bahumpi vutto samāno na abhisajjati na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti—\nayaṁ vuccati puggalo ajeguccho.\nAtha vā akkodhano hoti anupanāhī, amakkhī hoti apaḷāsī, anissukī hoti amaccharī, asaṭho hoti amāyāvī, athaddho hoti anatimānī, na pāpiccho hoti na micchādiṭṭhi, asandiṭṭhiparāmāsī hoti anādānaggāhī suppaṭinissaggī—\nayaṁ vuccati puggalo ajeguccho.\nSabbe bālaputhujjanā jegucchā, puthujjanakalyāṇakaṁ upādāya aṭṭha ariyapuggalā ajegucchāti—\nappagabbho ajeguccho."}},{"id":"mnd10:62","sourceIds":["mnd10:62.1","mnd10:62.2","mnd10:62.3","mnd10:62.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Pesuṇeyye ca no yutoti.\nPesuññanti idhekacco pisuṇavāco hoti, ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya.\nIti samaggānaṁ vā bhettā, bhinnānaṁ vā anuppadātā, vaggārāmo, vaggarato, vagganandī, vaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti—\nidaṁ vuccati pesuññaṁ."}},{"id":"mnd10:63","sourceIds":["mnd10:63.1","mnd10:63.2","mnd10:63.3","mnd10:63.4","mnd10:63.5","mnd10:63.6","mnd10:63.7","mnd10:63.8","mnd10:63.9","mnd10:63.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Api ca dvīhi kāraṇehi pesuññaṁ upasaṁharati—\npiyakamyatāya vā, bhedādhippāyena vā.\nKathaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ upasaṁharati?\n“Imassa piyo bhavissāmi, manāpo bhavissāmi, vissāsiko bhavissāmi, abbhantariko bhavissāmi, suhadayo bhavissāmī”ti.\nEvaṁ piyakamyatāya pesuññaṁ upasaṁharati.\nKathaṁ bhedādhippāyena pesuññaṁ upasaṁharati?\n“Kathaṁ ime nānā assu vinā assu vaggā assu dvedhā assu dvejjhā assu dve pakkhā assu bhijjeyyuṁ na samāgaccheyyuṁ dukkhaṁ na phāsu vihareyyun”ti.\nEvaṁ bhedādhippāyena pesuññaṁ upasaṁharati.\nYassetaṁ pesuññaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so pesuññe no yuto na yutto na payutto na sammāyuttoti—\npesuṇeyye ca no yuto."}},{"id":"mnd10:64","sourceIds":["mnd10:64.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:65","sourceIds":["mnd10:65.1","mnd10:65.2","mnd10:65.3","mnd10:65.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Patilīno akuhako,\napihālu amaccharī;\nAppagabbho ajeguccho,\npesuṇeyye ca no yuto”ti."}},{"id":"mnd10:66","sourceIds":["mnd10:66.1","mnd10:66.2","mnd10:66.3","mnd10:66.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Sātiyesu anassāvī,\natimāne ca no yuto;\nSaṇho ca paṭibhānavā,\nna saddho na virajjati."}},{"id":"mnd10:67","sourceIds":["mnd10:67.1","mnd10:67.2","mnd10:67.3","mnd10:67.4","mnd10:67.5","mnd10:67.6","mnd10:67.7","mnd10:67.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Sātiyesu anassāvīti.\nSātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā.\nKiṅkāraṇā sātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā?\nYebhuyyena devamanussā pañca kāmaguṇe icchanti sātiyanti patthayanti pihayanti abhijappanti, taṅkāraṇā sātiyā vuccanti pañca kāmaguṇā.\nYesaṁ esā sātiyā taṇhā appahīnā tesaṁ cakkhuto rūpataṇhā savati āsavati sandati pavattati, sotato saddataṇhā … ghānato gandhataṇhā … jivhāto rasataṇhā … kāyato phoṭṭhabbataṇhā … manato dhammataṇhā savati āsavati sandati pavattati.\nYesaṁ esā sātiyā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā tesaṁ cakkhuto rūpataṇhā na savati nāsavati na sandati na pavattati, sotato saddataṇhā …pe…\nmanato dhammataṇhā na savati nāsavati na sandati na pavattatīti—\nsātiyesu anassāvī."}},{"id":"mnd10:68","sourceIds":["mnd10:68.1","mnd10:68.2","mnd10:68.3","mnd10:68.4","mnd10:68.5","mnd10:68.6","mnd10:68.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Atimāne ca no yutoti.\nKatamo atimāno?\nIdhekacco paraṁ atimaññati jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.\nYo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—\nayaṁ vuccati atimāno.\nYasseso atimāno pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so atimāne ca no yuto na yutto nappayutto na sammāyuttoti—\natimāne ca no yuto."}},{"id":"mnd10:69","sourceIds":["mnd10:69.1","mnd10:69.2","mnd10:69.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṇho ca paṭibhānavāti.\nSaṇhoti saṇhena kāyakammena samannāgatoti saṇho, saṇhena vacīkammena … saṇhena manokammena samannāgatoti saṇho, saṇhehi satipaṭṭhānehi samannāgatoti saṇho, saṇhehi sammappadhānehi … saṇhehi iddhipādehi … saṇhehi indriyehi … saṇhehi balehi … saṇhehi bojjhaṅgehi samannāgatoti saṇho, saṇhena ariyena aṭṭhaṅgikena maggena samannāgatoti—\nsaṇho."}},{"id":"mnd10:70","sourceIds":["mnd10:70.1","mnd10:70.2","mnd10:70.3","mnd10:70.4","mnd10:70.5","mnd10:70.6","mnd10:70.7","mnd10:70.8","mnd10:70.9","mnd10:70.10","mnd10:70.11","mnd10:70.12","mnd10:70.13","mnd10:70.14","mnd10:70.15","mnd10:70.16","mnd10:70.17","mnd10:70.18","mnd10:70.19"],"kind":"text","text":{"pi":"Paṭibhānavāti tayo paṭibhānavanto—\npariyattipaṭibhānavā, paripucchāpaṭibhānavā, adhigamapaṭibhānavā.\nKatamo pariyattipaṭibhānavā?\nIdhekaccassa pakatiyā pariyāpuṭaṁ hoti—\nsuttaṁ geyyaṁ veyyākaraṇaṁ gāthā udānaṁ itivuttakaṁ jātakaṁ abbhutadhammaṁ vedallaṁ, tassa pariyattiṁ nissāya paṭibhāyati—\nayaṁ pariyattipaṭibhānavā.\nKatamo paripucchāpaṭibhānavā?\nIdhekacco paripucchitā hoti attatthe ca ñāyatthe ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca, tassa taṁ paripucchaṁ nissāya paṭibhāyati—\nayaṁ paripucchāpaṭibhānavā.\nKatamo adhigamapaṭibhānavā?\nIdhekaccassa adhigatā honti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo cattāro ariyamaggā cattāri sāmaññaphalāni catasso paṭisambhidāyo cha abhiññāyo,\ntassa attho ñāto dhammo ñāto nirutti ñātā,\natthe ñāte attho paṭibhāyati,\ndhamme ñāte dhammo paṭibhāyati,\nniruttiyā ñātāya nirutti paṭibhāyati;\nimesu tīsu ñāṇesu ñāṇaṁ paṭibhānapaṭisambhidā.\nImāya paṭibhānapaṭisambhidāya upeto samupeto upagato samupagato upapanno samupapanno samannāgato so vuccati paṭibhānavā.\nYassa pariyatti natthi, paripucchā natthi, adhigamo natthi, kiṁ tassa paṭibhāyissatīti—\nsaṇho ca paṭibhānavā."}},{"id":"mnd10:71","sourceIds":["mnd10:71.1","mnd10:71.2","mnd10:71.3","mnd10:71.4","mnd10:71.5","mnd10:71.6","mnd10:71.7","mnd10:71.8","mnd10:71.9","mnd10:71.10","mnd10:71.11","mnd10:71.12","mnd10:71.13","mnd10:71.14","mnd10:71.15","mnd10:71.16","mnd10:71.17","mnd10:71.18"],"kind":"text","text":{"pi":"Na saddho na virajjatīti.\nNa saddhoti sāmaṁ sayaṁ abhiññātaṁ attapaccakkhaṁ dhammaṁ na kassaci saddahati aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā devassa vā mārassa vā brahmuno vā.\n“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti sāmaṁ sayaṁ abhiññātaṁ …pe…\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …\n“sabbe dhammā anattā”ti …\n“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti …pe…\n“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti …\n“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti …pe…\n“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti …\n“idaṁ dukkhan”ti …pe…\n“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti …\n“ime āsavā”ti …pe…\n“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti …\n“ime dhammā abhiññeyyā”ti …pe…\n“ime dhammā sacchikātabbā”ti sāmaṁ sayaṁ abhiññātaṁ …pe…\nchannaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca, pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ samudayañca …pe…\ncatunnaṁ mahābhūtānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca sāmaṁ sayaṁ abhiññātaṁ …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti sāmaṁ sayaṁ abhiññātaṁ attapaccakkhaṁ dhammaṁ na kassaci saddahati aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā devassa vā mārassa vā brahmuno vā."}},{"id":"mnd10:72","sourceIds":["mnd10:72.1","mnd10:72.2","mnd10:72.3","mnd10:72.4","mnd10:72.5","mnd10:72.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Vuttañhetaṁ bhagavatā—\n“saddahasi tvaṁ, sāriputta, saddhindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ;\nvīriyindriyaṁ …\nsatindriyaṁ …\nsamādhindriyaṁ …\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānan”ti?"}},{"id":"mnd10:73","sourceIds":["mnd10:73.1","mnd10:73.2","mnd10:73.3","mnd10:73.4","mnd10:73.5","mnd10:73.6","mnd10:73.7","mnd10:73.8","mnd10:73.9","mnd10:73.10","mnd10:73.11","mnd10:73.12","mnd10:73.13","mnd10:73.14","mnd10:73.15","mnd10:73.16","mnd10:73.17","mnd10:73.18","mnd10:73.19","mnd10:73.20","mnd10:73.21","mnd10:73.22"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na khvāhaṁ ettha, bhante, bhagavato saddhāya gacchāmi saddhindriyaṁ …\nvīriyindriyaṁ …\nsatindriyaṁ …\nsamādhindriyaṁ …\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ.\nYesaṁ hetaṁ, bhante, aññātaṁ assa adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya, te tattha paresaṁ saddhāya gaccheyyuṁ saddhindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ.\nVīriyindriyaṁ …\nsatindriyaṁ …\nsamādhindriyaṁ …\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ.\nYesañca kho etaṁ, bhante, ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya, nikkaṅkhā te tattha nibbicikicchā.\nSaddhindriyaṁ …\nvīriyindriyaṁ …\nsatindriyaṁ …\nsamādhindriyaṁ …\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānaṁ.\nMayhañca kho etaṁ, bhante, ñātaṁ diṭṭhaṁ viditaṁ sacchikataṁ phassitaṁ paññāya, nikkaṅkhohaṁ tattha nibbicikiccho.\nSaddhindriyaṁ …\nvīriyindriyaṁ …\nsatindriyaṁ …\nsamādhindriyaṁ …\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānan”ti."}},{"id":"mnd10:74","sourceIds":["mnd10:74.1","mnd10:74.2","mnd10:74.3"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sādhu sādhu, sāriputta.\nYesañhetaṁ, sāriputta, aññātaṁ assa adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya, te tattha paresaṁ saddhāya gaccheyyuṁ saddhindriyaṁ …pe…\npaññindriyaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ amatogadhaṁ hoti amataparāyanaṁ amatapariyosānan”ti."}},{"id":"mnd10:75","sourceIds":["mnd10:75.1","mnd10:75.2","mnd10:75.3","mnd10:75.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Assaddho akataññū ca,\nsandhicchedo ca yo naro;\nHatāvakāso vantāso,\nsa ve uttamaporisoti."}},{"id":"mnd10:76","sourceIds":["mnd10:76.1","mnd10:76.2","mnd10:76.3","mnd10:76.4","mnd10:76.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Na saddho na virajjatīti.\nSabbe bālaputhujjanā rajjanti, puthujjanakalyāṇakaṁ upādāya satta sekkhā virajjanti.\nArahā neva rajjati no virajjati, viratto so khayā rāgassa vītarāgattā khayā dosassa vītadosattā, khayā mohassa vītamohattā.\nSo vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo …pe… jātimaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti—\nna saddho na virajjati."}},{"id":"mnd10:77","sourceIds":["mnd10:77.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:78","sourceIds":["mnd10:78.1","mnd10:78.2","mnd10:78.3","mnd10:78.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Sātiyesu anassāvī,\natimāne ca no yuto;\nSaṇho ca paṭibhānavā,\nna saddho na virajjatī”ti."}},{"id":"mnd10:79","sourceIds":["mnd10:79.1","mnd10:79.2","mnd10:79.3","mnd10:79.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Lābhakamyā na sikkhati,\nalābhe ca na kuppati;\nAviruddho ca taṇhāya,\nrasesu nānugijjhati."}},{"id":"mnd10:80","sourceIds":["mnd10:80.1","mnd10:80.2","mnd10:80.3","mnd10:80.4","mnd10:80.5","mnd10:80.6","mnd10:80.7","mnd10:80.8","mnd10:80.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Lābhakamyā na sikkhati, alābhe ca na kuppatīti.\nKathaṁ lābhakamyā sikkhati?\nIdha, bhikkhave, bhikkhu bhikkhuṁ passati lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.\nTassa evaṁ hoti—\n“kena nu kho ayamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti?\nTassa evaṁ hoti—\n“ayaṁ kho āyasmā suttantiko, tenāyamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.\nSo lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā lābhābhinibbattiyā lābhaṁ paripācento suttantaṁ pariyāpuṇāti.\nEvampi lābhakamyā sikkhati."}},{"id":"mnd10:81","sourceIds":["mnd10:81.1","mnd10:81.2","mnd10:81.3","mnd10:81.4","mnd10:81.5","mnd10:81.6","mnd10:81.7","mnd10:81.8","mnd10:81.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu bhikkhuṁ passati lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.\nTassa evaṁ hoti—\n“kena nu kho ayamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti?\nTassa evaṁ hoti—\n“ayaṁ kho āyasmā vinayadharo …pe…\ndhammakathiko …\nābhidhammiko, tenāyamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.\nSo lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā lābhābhinibbattiyā lābhaṁ paripācento abhidhammaṁ pariyāpuṇāti.\nEvampi lābhakamyā sikkhati."}},{"id":"mnd10:82","sourceIds":["mnd10:82.1","mnd10:82.2","mnd10:82.3","mnd10:82.4","mnd10:82.5","mnd10:82.6","mnd10:82.7","mnd10:82.8","mnd10:82.9","mnd10:82.10","mnd10:82.11","mnd10:82.12","mnd10:82.13","mnd10:82.14","mnd10:82.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu bhikkhuṁ passati lābhiṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānaṁ.\nTassa evaṁ hoti—\n“kena nu kho ayamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti?\nTassa evaṁ hoti—\n“ayaṁ kho āyasmā āraññiko …\npiṇḍapātiko …\npaṁsukūliko …\ntecīvariko …\nsapadānacāriko …\nkhalupacchābhattiko …\nnesajjiko …\nyathāsanthatiko, tenāyamāyasmā lābhī cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.\nSo lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā lābhābhinibbattiyā lābhaṁ paripācento āraññiko hoti …pe…\nyathāsanthatiko hoti.\nEvampi lābhakamyā sikkhati."}},{"id":"mnd10:83","sourceIds":["mnd10:83.1","mnd10:83.2","mnd10:83.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ na lābhakamyā sikkhati?\nIdha bhikkhu na lābhahetu, na lābhapaccayā, na lābhakāraṇā, na lābhābhinibbattiyā, na lābhaṁ paripācento, yāvadeva attadamatthāya attasamatthāya attaparinibbāpanatthāya suttantaṁ pariyāpuṇāti, vinayaṁ pariyāpuṇāti, abhidhammaṁ pariyāpuṇāti.\nEvampi na lābhakamyā sikkhati."}},{"id":"mnd10:84","sourceIds":["mnd10:84.1","mnd10:84.2","mnd10:84.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā bhikkhu na lābhahetu, na lābhapaccayā, na lābhakāraṇā, na lābhābhinibbattiyā, na lābhaṁ paripācento, yāvadeva appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya idamatthitaññeva nissāya āraññiko hoti, piṇḍapātiko hoti, paṁsukūliko hoti, tecīvariko hoti, sapadānacāriko hoti, khalupacchābhattiko hoti, nesajjiko hoti, yathāsanthatiko hoti.\nEvampi na lābhakamyā sikkhatīti—\nlābhakamyā na sikkhati."}},{"id":"mnd10:85","sourceIds":["mnd10:85.1","mnd10:85.2","mnd10:85.3","mnd10:85.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Alābhe ca na kuppatīti.\nKathaṁ alābhe kuppati?\nIdhekacco “kulaṁ vā na labhāmi, gaṇaṁ vā na labhāmi, āvāsaṁ vā na labhāmi, lābhaṁ vā na labhāmi, yasaṁ vā na labhāmi, pasaṁsaṁ vā na labhāmi, sukhaṁ vā na labhāmi, cīvaraṁ vā na labhāmi, piṇḍapātaṁ vā na labhāmi, senāsanaṁ vā na labhāmi, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ vā na labhāmi, gilānupaṭṭhākaṁ vā na labhāmi, appaññātomhī”ti kuppati byāpajjati patiṭṭhīyati, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.\nEvaṁ alābhe kuppati."}},{"id":"mnd10:86","sourceIds":["mnd10:86.1","mnd10:86.2","mnd10:86.3","mnd10:86.4","mnd10:86.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Kathaṁ alābhe na kuppati?\nIdha bhikkhu “kulaṁ vā na labhāmi gaṇaṁ vā na labhāmi …pe…\nappaññātomhī”ti na kuppati na byāpajjati na patiṭṭhīyati, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti.\nEvaṁ alābhe na kuppatīti—\nlābhakamyā na sikkhati alābhe ca na kuppati."}},{"id":"mnd10:87","sourceIds":["mnd10:87.1","mnd10:87.2","mnd10:87.3","mnd10:87.4","mnd10:87.5","mnd10:87.6","mnd10:87.7","mnd10:87.8","mnd10:87.9","mnd10:87.10","mnd10:87.11","mnd10:87.12","mnd10:87.13","mnd10:87.14","mnd10:87.15","mnd10:87.16","mnd10:87.17","mnd10:87.18","mnd10:87.19","mnd10:87.20"],"kind":"text","text":{"pi":"Aviruddho ca taṇhāya, rasesu nānugijjhatīti.\nViruddhoti yo cittassa āghāto paṭighāto, paṭighaṁ paṭivirodho, kopo pakopo sampakopo, doso padoso sampadoso, cittassa byāpatti manopadoso, kodho kujjhanā kujjhitattaṁ, doso dussanā dussitattaṁ, byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho, caṇḍikkaṁ, asuropo, anattamanatā cittassa—\nayaṁ vuccati virodho.\nYasseso virodho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati aviruddho.\nTaṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.\nRasoti mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso, ambilaṁ madhuraṁ tittakaṁ kaṭukaṁ loṇikaṁ khārikaṁ lambikaṁ kasāvo sādu asādu sītaṁ uṇhaṁ.\nSanteke samaṇabrāhmaṇā rasagiddhā.\nTe jivhaggena rasaggāni pariyesantā āhiṇḍanti, te ambilaṁ labhitvā anambilaṁ pariyesanti, anambilaṁ labhitvā ambilaṁ pariyesanti;\nmadhuraṁ labhitvā amadhuraṁ pariyesanti, amadhuraṁ labhitvā madhuraṁ pariyesanti;\ntittakaṁ labhitvā atittakaṁ pariyesanti, atittakaṁ labhitvā tittakaṁ pariyesanti;\nkaṭukaṁ labhitvā akaṭukaṁ pariyesanti, akaṭukaṁ labhitvā kaṭukaṁ pariyesanti;\nloṇikaṁ labhitvā aloṇikaṁ pariyesanti, aloṇikaṁ labhitvā loṇikaṁ pariyesanti;\nkhārikaṁ labhitvā akhārikaṁ pariyesanti, akhārikaṁ labhitvā khārikaṁ pariyesanti;\nlambikaṁ labhitvā kasāvaṁ pariyesanti, kasāvaṁ labhitvā lambikaṁ pariyesanti;\nsāduṁ labhitvā asāduṁ pariyesanti, asāduṁ labhitvā sāduṁ pariyesanti;\nsītaṁ labhitvā uṇhaṁ pariyesanti, uṇhaṁ labhitvā sītaṁ pariyesanti.\nTe yaṁ yaṁ labhitvā tena tena na santussanti aparāparaṁ pariyesanti, manāpikesu rasesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhā.\nYassesā rasataṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—\nneva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya.\nIti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro ca."}},{"id":"mnd10:88","sourceIds":["mnd10:88.1","mnd10:88.2","mnd10:88.3","mnd10:88.4","mnd10:88.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Yathā vanaṁ ālimpeyya yāvadeva ropanatthāya, yathā vā pana akkhaṁ abbhañjeyya yāvadeva bhārassa nittharaṇatthāya, yathā vā pana puttamaṁsaṁ āhāraṁ āhareyya yāvadeva kantārassa nittharaṇatthāya;\nevamevaṁ bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—\n“neva davāya …pe… phāsuvihāro cā”ti.\nRasataṇhaṁ pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti, rasataṇhāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\naviruddho ca taṇhāya rasesu nānugijjhati."}},{"id":"mnd10:89","sourceIds":["mnd10:89.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:90","sourceIds":["mnd10:90.1","mnd10:90.2","mnd10:90.3","mnd10:90.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Lābhakamyā na sikkhati,\nalābhe ca na kuppati;\nAviruddho ca taṇhāya,\nrasesu nānugijjhatī”ti."}},{"id":"mnd10:91","sourceIds":["mnd10:91.1","mnd10:91.2","mnd10:91.3","mnd10:91.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Upekkhako sadā sato,\nna loke maññate samaṁ;\nNa visesī na nīceyyo,\ntassa no santi ussadā."}},{"id":"mnd10:92","sourceIds":["mnd10:92.1","mnd10:92.2","mnd10:92.3","mnd10:92.4","mnd10:92.5","mnd10:92.6","mnd10:92.7","mnd10:92.8","mnd10:92.9","mnd10:92.10","mnd10:92.11","mnd10:92.12","mnd10:92.13"],"kind":"text","text":{"pi":"Upekkhako sadā satoti.\nUpekkhakoti chaḷaṅgupekkhāya samannāgato.\nCakkhunā rūpaṁ disvā neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya neva sumano hoti na dummano, upekkhako viharati sato sampajāno.\nCakkhunā rūpaṁ disvā manāpaṁ nābhigijjhati nābhihaṁsati na rāgaṁ janeti, tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.\nCakkhunā kho paneva rūpaṁ disvā amanāpaṁ na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto alīnamanaso abyāpannacetaso, tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.\nSotena saddaṁ sutvā …\nghānena gandhaṁ ghāyitvā …\njivhāya rasaṁ sāyitvā …\nkāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …\nmanasā dhammaṁ viññāya manāpaṁ nābhigijjhati nābhihaṁsati na rāgaṁ janeti, tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.\nManasā kho paneva dhammaṁ viññāya amanāpaṁ na maṅku hoti appatiṭṭhitacitto alīnamanaso abyāpannacetaso, tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ."}},{"id":"mnd10:93","sourceIds":["mnd10:93.1","mnd10:93.2","mnd10:93.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Cakkhunā rūpaṁ disvā manāpāmanāpesu rūpesu tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya manāpāmanāpesu dhammesu tassa ṭhitova kāyo hoti, ṭhitaṁ cittaṁ ajjhattaṁ susaṇṭhitaṁ suvimuttaṁ."}},{"id":"mnd10:94","sourceIds":["mnd10:94.1","mnd10:94.2","mnd10:94.3","mnd10:94.4","mnd10:94.5","mnd10:94.6","mnd10:94.7","mnd10:94.8","mnd10:94.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Cakkhunā rūpaṁ disvā rajanīye na rajjati, dussanīye na dussati, mohanīye na muyhati, kopanīye na kuppati, madanīye na majjati, kilesanīye na kilissati.\nSotena saddaṁ sutvā …pe…\nmanasā dhammaṁ viññāya rajanīye na rajjati dussanīye na dussati, mohanīye na muyhati, kopanīye na kuppati, madanīye na majjati, kilesanīye na kilissati.\nDiṭṭhe diṭṭhamatto, sute sutamatto, mute mutamatto, viññāte viññātamatto.\nDiṭṭhe na limpati, sute na limpati, mute na limpati, viññāte na limpati.\nDiṭṭhe anūpayo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati.\nSute …\nmute …\nviññāte anūpayo anapāyo anissito appaṭibaddho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati."}},{"id":"mnd10:95","sourceIds":["mnd10:95.1","mnd10:95.2","mnd10:95.3","mnd10:95.4","mnd10:95.5","mnd10:95.6","mnd10:95.7","mnd10:95.8","mnd10:95.9","mnd10:95.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Saṁvijjati arahato cakkhu, passati arahā cakkhunā rūpaṁ.\nChandarāgo arahato natthi, suvimuttacitto arahā.\nSaṁvijjati arahato sotaṁ, suṇāti arahā sotena saddaṁ.\nChandarāgo arahato natthi, suvimuttacitto arahā.\nSaṁvijjati arahato ghānaṁ, ghāyati arahā ghānena gandhaṁ.\nChandarāgo arahato natthi, suvimuttacitto arahā.\nSaṁvijjati arahato jivhā, sāyati arahā jivhāya rasaṁ …pe…\nsaṁvijjati arahato kāyo, phusati arahā kāyena phoṭṭhabbaṁ …pe…\nsaṁvijjati arahato mano, vijānāti arahā manasā dhammaṁ.\nChandarāgo arahato natthi suvimuttacitto arahā."}},{"id":"mnd10:96","sourceIds":["mnd10:96.1","mnd10:96.2","mnd10:96.3","mnd10:96.4","mnd10:96.5","mnd10:96.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Cakkhu rūpārāmaṁ rūparataṁ rūpasammuditaṁ, taṁ arahato dantaṁ guttaṁ rakkhitaṁ saṁvutaṁ, tassa ca saṁvarāya dhammaṁ deseti.\nSotaṁ saddārāmaṁ …pe…\nghānaṁ gandhārāmaṁ …\njivhā rasārāmā rasaratā rasasammuditā, sā arahato dantā guttā rakkhitā saṁvutā, tassā ca saṁvarāya dhammaṁ deseti.\nKāyo phoṭṭhabbārāmo …pe…\nmano dhammārāmo dhammarato dhammasammudito, so arahato danto gutto rakkhito saṁvuto, tassa ca saṁvarāya dhammaṁ deseti."}},{"id":"mnd10:97","sourceIds":["mnd10:97.1","mnd10:97.2","mnd10:97.3","mnd10:97.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Dantaṁ nayanti samitiṁ,\ndantaṁ rājābhirūhati;\nDanto seṭṭho manussesu,\nyotivākyaṁ titikkhati."}},{"id":"mnd10:98","sourceIds":["mnd10:98.1","mnd10:98.2","mnd10:98.3","mnd10:98.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Varamassatarā dantā,\nājānīyā ca sindhavā;\nKuñjarā ca mahānāgā,\nattadanto tato varaṁ."}},{"id":"mnd10:99","sourceIds":["mnd10:99.1","mnd10:99.2","mnd10:99.3","mnd10:99.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na hi etehi yānehi,\ngaccheyya agataṁ disaṁ;\nYathāttanā sudantena,\ndanto dantena gacchati."}},{"id":"mnd10:100","sourceIds":["mnd10:100.1","mnd10:100.2","mnd10:100.3","mnd10:100.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vidhāsu na vikampanti,\nvippamuttā punabbhavā;\nDantabhūmimanuppattā,\nte loke vijitāvino."}},{"id":"mnd10:101","sourceIds":["mnd10:101.1","mnd10:101.2","mnd10:101.3","mnd10:101.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yassindriyāni bhāvitāni,\nAjjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;\nNibbijjha imaṁ parañca lokaṁ,\nKālaṁ kaṅkhati bhāvito sa danto”ti."}},{"id":"mnd10:102","sourceIds":["mnd10:102.1","mnd10:102.2","mnd10:102.3","mnd10:102.4","mnd10:102.5","mnd10:102.6","mnd10:102.7","mnd10:102.8","mnd10:102.9","mnd10:102.10"],"kind":"text","text":{"pi":"Upekkhako sadāti.\nSadā sabbadā sabbakālaṁ niccakālaṁ dhuvakālaṁ …pe…\npacchime vayokhandhe.\nSatoti catūhi kāraṇehi sato—\nkāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato,\nvedanāsu …\ncitte …\ndhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…\nso vuccati satoti—\nupekkhako sadā sato."}},{"id":"mnd10:103","sourceIds":["mnd10:103.1","mnd10:103.2","mnd10:103.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Na loke maññate samanti.\n“Sadisohamasmī”ti mānaṁ na janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunāti—\nna loke maññate samaṁ."}},{"id":"mnd10:104","sourceIds":["mnd10:104.1","mnd10:104.2","mnd10:104.3","mnd10:104.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na visesī na nīceyyoti.\n“Seyyohamasmī”ti atimānaṁ na janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.\n“Hīnohamasmī”ti omānaṁ na janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunāti—\nna visesī na nīceyyo."}},{"id":"mnd10:105","sourceIds":["mnd10:105.1","mnd10:105.2","mnd10:105.3","mnd10:105.4","mnd10:105.5","mnd10:105.6"],"kind":"text","text":{"pi":"Tassa no santi ussadāti.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nUssadāti sattussadā—\nrāgussado dosussado mohussado mānussado diṭṭhussado kilesussado kammussado.\nTassime ussadā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\ntassa no santi ussadā."}},{"id":"mnd10:106","sourceIds":["mnd10:106.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:107","sourceIds":["mnd10:107.1","mnd10:107.2","mnd10:107.3","mnd10:107.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Upekkhako sadā sato,\nna loke maññate samaṁ;\nNa visesī na nīceyyo,\ntassa no santi ussadā”ti."}},{"id":"mnd10:108","sourceIds":["mnd10:108.1","mnd10:108.2","mnd10:108.3","mnd10:108.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yassa nissayatā natthi,\nñatvā dhammaṁ anissito;\nBhavāya vibhavāya vā,\ntaṇhā yassa na vijjati."}},{"id":"mnd10:109","sourceIds":["mnd10:109.1","mnd10:109.2","mnd10:109.3","mnd10:109.4","mnd10:109.5","mnd10:109.6","mnd10:109.7","mnd10:109.8","mnd10:109.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Yassa nissayatā natthīti.\nYassāti arahato khīṇāsavassa.\nNissayāti dve nissayā—\ntaṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…\nayaṁ taṇhānissayo …pe…\nayaṁ diṭṭhinissayo.\nTassa taṇhānissayo pahīno, diṭṭhinissayo paṭinissaṭṭho;\ntaṇhānissayassa pahīnattā diṭṭhinissayassa paṭinissaṭṭhattā nissayatā yassa natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\nyassa nissayatā natthi."}},{"id":"mnd10:110","sourceIds":["mnd10:110.1","mnd10:110.2","mnd10:110.3","mnd10:110.4","mnd10:110.5","mnd10:110.6","mnd10:110.7","mnd10:110.8","mnd10:110.9","mnd10:110.10","mnd10:110.11","mnd10:110.12","mnd10:110.13","mnd10:110.14","mnd10:110.15","mnd10:110.16","mnd10:110.17","mnd10:110.18","mnd10:110.19"],"kind":"text","text":{"pi":"Ñatvā dhammaṁ anissitoti.\nÑatvāti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā, “sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,\n“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …\n“sabbe dhammā anattā”ti …pe…\n“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.\nAnissitoti dve nissayā—\ntaṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…\nayaṁ taṇhānissayo …pe…\nayaṁ diṭṭhinissayo.\nTaṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito, sotaṁ anissito, ghānaṁ anissito, jivhaṁ anissito, kāyaṁ anissito, manaṁ anissito, rūpe …\nsadde …\ngandhe …\nrase …\nphoṭṭhabbe …\nkulaṁ …\ngaṇaṁ …\nāvāsaṁ …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—\nñatvā dhammaṁ anissito."}},{"id":"mnd10:111","sourceIds":["mnd10:111.1","mnd10:111.2","mnd10:111.3","mnd10:111.4","mnd10:111.5","mnd10:111.6","mnd10:111.7","mnd10:111.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Bhavāya vibhavāya vā, taṇhā yassa na vijjatīti.\nTaṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.\nYassāti arahato khīṇāsavassa.\nBhavāyāti bhavadiṭṭhiyā, vibhavāyāti vibhavadiṭṭhiyā;\nbhavāyāti sassatadiṭṭhiyā, vibhavāyāti ucchedadiṭṭhiyā;\nbhavāyāti punappunabbhavāya punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā.\nTaṇhā yassa natthi na santi na saṁvijjati nupalabbhati, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\nbhavāya vibhavāya vā taṇhā yassa na vijjati."}},{"id":"mnd10:112","sourceIds":["mnd10:112.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:113","sourceIds":["mnd10:113.1","mnd10:113.2","mnd10:113.3","mnd10:113.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yassa nissayatā natthi,\nñatvā dhammaṁ anissito;\nBhavāya vibhavāya vā,\ntaṇhā yassa na vijjatī”ti."}},{"id":"mnd10:114","sourceIds":["mnd10:114.1","mnd10:114.2","mnd10:114.3","mnd10:114.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ brūmi upasantoti,\nkāmesu anapekkhinaṁ;\nGanthā tassa na vijjanti,\natarī so visattikaṁ."}},{"id":"mnd10:115","sourceIds":["mnd10:115.1","mnd10:115.2","mnd10:115.3","mnd10:115.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ brūmi upasantoti.\nUpasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti.\nTaṁ brūmi taṁ kathemi taṁ bhaṇāmi taṁ dīpayāmi taṁ voharāmīti—\ntaṁ brūmi upasantoti."}},{"id":"mnd10:116","sourceIds":["mnd10:116.1","mnd10:116.2","mnd10:116.3","mnd10:116.4","mnd10:116.5","mnd10:116.6","mnd10:116.7"],"kind":"text","text":{"pi":"Kāmesu anapekkhinanti.\nKāmāti uddānato dve kāmā—\nvatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…\nime vuccanti vatthukāmā …pe…\nime vuccanti kilesakāmā.\nVatthukāme parijānitvā, kilesakāme pahāya pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvā kāmesu anapekkhino vītakāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo, kāmesu vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—\nkāmesu anapekkhinaṁ."}},{"id":"mnd10:117","sourceIds":["mnd10:117.1","mnd10:117.2","mnd10:117.3","mnd10:117.4","mnd10:117.5","mnd10:117.6","mnd10:117.7","mnd10:117.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Ganthā tassa na vijjantīti.\nGanthāti cattāro ganthā—\nabhijjhā kāyagantho, byāpādo kāyagantho, sīlabbataparāmāso kāyagantho, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.\nAttano diṭṭhiyā rāgo abhijjhā kāyagantho, paravādesu āghāto appaccayo byāpādo kāyagantho, attano sīlaṁ vā vataṁ vā sīlabbataṁ vā parāmāso sīlabbataparāmāso kāyagantho, attano diṭṭhi idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nGanthā tassa na vijjantīti.\nGanthā tassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\nganthā tassa na vijjanti."}},{"id":"mnd10:118","sourceIds":["mnd10:118.1","mnd10:118.2","mnd10:118.3","mnd10:118.4","mnd10:118.5","mnd10:118.6","mnd10:118.7","mnd10:118.8","mnd10:118.9","mnd10:118.10","mnd10:118.11","mnd10:118.12","mnd10:118.13","mnd10:118.14","mnd10:118.15","mnd10:118.16","mnd10:118.17","mnd10:118.18"],"kind":"text","text":{"pi":"Atarī so visattikanti.\nVisattikā vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nVisattikāti kenaṭṭhena visattikā?\nVisatāti visattikā,\nvisālāti visattikā,\nvisaṭāti visattikā,\nvisamāti visattikā,\nvisakkatīti visattikā,\nvisaṁharatīti visattikā,\nvisaṁvādikāti visattikā,\nvisamūlāti visattikā,\nvisaphalāti visattikā,\nvisaparibhogāti visattikā,\nvisālā vā pana sā taṇhā rūpe … sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … kule … gaṇe … āvāse …pe… diṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu visaṭā vitthatāti visattikā.\nAtarī so visattikanti.\nSo imaṁ visattikaṁ taṇhaṁ atari uttari patari samatikkami vītivattīti—\natarī so visattikaṁ."}},{"id":"mnd10:119","sourceIds":["mnd10:119.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:120","sourceIds":["mnd10:120.1","mnd10:120.2","mnd10:120.3","mnd10:120.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Taṁ brūmi upasantoti,\nkāmesu anapekkhinaṁ;\nGanthā tassa na vijjanti,\natarī so visattikan”ti."}},{"id":"mnd10:121","sourceIds":["mnd10:121.1","mnd10:121.2","mnd10:121.3","mnd10:121.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Na tassa puttā pasavo,\nkhettaṁ vatthuñca vijjati;\nAttā vāpi nirattā vā,\nna tasmiṁ upalabbhati."}},{"id":"mnd10:122","sourceIds":["mnd10:122.1","mnd10:122.2","mnd10:122.3","mnd10:122.4","mnd10:122.5","mnd10:122.6","mnd10:122.7","mnd10:122.8","mnd10:122.9","mnd10:122.10","mnd10:122.11","mnd10:122.12"],"kind":"text","text":{"pi":"Na tassa puttā pasavo, khettaṁ vatthuñca vijjatīti.\nNāti paṭikkhepo.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nPuttāti cattāro puttā—\nattajo putto, khettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto.\nPasavoti.\nAjeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigāvāssavaḷavā.\nKhettanti sālikkhettaṁ vīhikkhettaṁ muggakkhettaṁ māsakkhettaṁ yavakkhettaṁ godhumakkhettaṁ tilakkhettaṁ.\nVatthunti gharavatthuṁ koṭṭhavatthuṁ purevatthuṁ pacchāvatthuṁ ārāmavatthuṁ vihāravatthuṁ.\nNa tassa puttā pasavo, khettaṁ vatthuñca vijjatīti.\nTassa puttapariggaho vā pasupariggaho vā khettapariggaho vā vatthupariggaho vā natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—\nna tassa puttā pasavo, khettaṁ vatthuñca vijjati."}},{"id":"mnd10:123","sourceIds":["mnd10:123.1","mnd10:123.2","mnd10:123.3","mnd10:123.4","mnd10:123.5","mnd10:123.6","mnd10:123.7","mnd10:123.8"],"kind":"text","text":{"pi":"Attā vāpi nirattā vā, na tasmiṁ upalabbhatīti.\nAttāti attadiṭṭhi, nirattāti ucchedadiṭṭhi;\nattāti gahitaṁ natthi, nirattāti muñcitabbaṁ natthi.\nYassa natthi gahitaṁ tassa natthi muñcitabbaṁ.\nYassa natthi muñcitabbaṁ tassa natthi gahitaṁ.\nGāhamuñcanasamatikkanto arahā vuddhiparihānivītivatto.\nSo vuṭṭhavāso ciṇṇacaraṇo …pe… jātimaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti—\nattā vāpi nirattā vā, na tasmiṁ upalabbhati."}},{"id":"mnd10:124","sourceIds":["mnd10:124.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:125","sourceIds":["mnd10:125.1","mnd10:125.2","mnd10:125.3","mnd10:125.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Na tassa puttā pasavo,\nkhettaṁ vatthuñca vijjati;\nAttā vāpi nirattā vā,\nna tasmiṁ upalabbhatī”ti."}},{"id":"mnd10:126","sourceIds":["mnd10:126.1","mnd10:126.2","mnd10:126.3","mnd10:126.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yena naṁ vajjuṁ puthujjanā,\nAtho samaṇabrāhmaṇā;\nTaṁ tassa apurakkhataṁ,\nTasmā vādesu nejati."}},{"id":"mnd10:127","sourceIds":["mnd10:127.1","mnd10:127.2","mnd10:127.3","mnd10:127.4","mnd10:127.5","mnd10:127.6","mnd10:127.7","mnd10:127.8","mnd10:127.9","mnd10:127.10","mnd10:127.11"],"kind":"text","text":{"pi":"Yena naṁ vajjuṁ puthujjanā, atho samaṇabrāhmaṇāti.\nPuthujjanāti puthu kilese janentīti puthujjanā, puthu avihatasakkāyadiṭṭhikāti puthujjanā, puthu satthārānaṁ mukhullokikāti puthujjanā, puthu sabbagatīhi avuṭṭhitāti puthujjanā, puthu nānābhisaṅkhāre abhisaṅkharontīti puthujjanā, puthu nānāoghehi vuyhantīti puthujjanā, puthu nānāsantāpehi santappentīti puthujjanā, puthu nānāpariḷāhehi pariḍayhantīti puthujjanā, puthu pañcasu kāmaguṇesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti puthujjanā, puthu pañcahi nīvaraṇehi āvutā nivutā ovutā pihitā paṭicchannā paṭikujjitāti—\nputhujjanā.\nSamaṇāti ye keci ito bahiddhā paribbajūpagatā paribbajasamāpannā.\nBrāhmaṇāti ye keci bhovādikā.\nYena naṁ vajjuṁ puthujjanā, atho samaṇabrāhmaṇāti.\nPuthujjanā yena taṁ rāgena vadeyyuṁ, yena dosena vadeyyuṁ, yena mohena vadeyyuṁ, yena mānena vadeyyuṁ, yāya diṭṭhiyā vadeyyuṁ, yena uddhaccena vadeyyuṁ, yāya vicikicchāya vadeyyuṁ, yehi anusayehi vadeyyuṁ, rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti vā vinibaddhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti vā thāmagatoti vā te abhisaṅkhārā pahīnā;\nabhisaṅkhārānaṁ pahīnattā gatiyā yena taṁ vadeyyuṁ—\nnerayikoti vā tiracchānayonikoti vā pettivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti vā.\nSo hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi yena naṁ vadeyyuṁ katheyyuṁ bhaṇeyyuṁ dīpayeyyuṁ vohareyyunti—\nyena naṁ vajjuṁ puthujjanā, atho samaṇabrāhmaṇā."}},{"id":"mnd10:128","sourceIds":["mnd10:128.1","mnd10:128.2","mnd10:128.3","mnd10:128.4","mnd10:128.5","mnd10:128.6","mnd10:128.7","mnd10:128.8","mnd10:128.9"],"kind":"text","text":{"pi":"Taṁ tassa apurakkhatanti.\nTassāti arahato khīṇāsavassa.\nPurekkhārāti dve purekkhārā—\ntaṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…\nayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…\nayaṁ diṭṭhipurekkhāro.\nTassa taṇhāpurekkhāro pahīno, diṭṭhipurekkhāro paṭinissaṭṭho;\ntaṇhāpurekkhārassa pahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa paṭinissaṭṭhattā na taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati, na taṇhādhajo na taṇhāketu na taṇhādhipateyyo, na diṭṭhidhajo na diṭṭhiketu na diṭṭhādhipateyyo, na taṇhāya vā na diṭṭhiyā vā parivārito caratīti—\ntaṁ tassa apurakkhataṁ."}},{"id":"mnd10:129","sourceIds":["mnd10:129.1","mnd10:129.2","mnd10:129.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Tasmā vādesu nejatīti.\nTasmāti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā vādesu upavādesu nindāya garahāya akittiyā avaṇṇahārikāya nejati na iñjati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhatīti—\ntasmā vādesu nejati."}},{"id":"mnd10:130","sourceIds":["mnd10:130.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:131","sourceIds":["mnd10:131.1","mnd10:131.2","mnd10:131.3","mnd10:131.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yena naṁ vajjuṁ puthujjanā,\natho samaṇabrāhmaṇā;\nTaṁ tassa apurakkhataṁ,\ntasmā vādesu nejatī”ti."}},{"id":"mnd10:132","sourceIds":["mnd10:132.1","mnd10:132.2","mnd10:132.3","mnd10:132.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Vītagedho amaccharī,\nna ussesu vadate muni;\nNa samesu na omesu,\nkappaṁ neti akappiyo."}},{"id":"mnd10:133","sourceIds":["mnd10:133.1","mnd10:133.2","mnd10:133.3","mnd10:133.4","mnd10:133.5","mnd10:133.6","mnd10:133.7","mnd10:133.8","mnd10:133.9","mnd10:133.10","mnd10:133.11","mnd10:133.12","mnd10:133.13","mnd10:133.14","mnd10:133.15"],"kind":"text","text":{"pi":"Vītagedho amaccharīti.\nGedho vuccati taṇhā.\nYo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.\nYasseso gedho pahīno samucchinno vūpasanto paṭipassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho, so vuccati vītagedho.\nSo rūpe agiddho …pe…\ndiṭṭhasutamutaviññātabbesu dhammesu agiddho agadhito amucchito anajjhosito, vītagedho vigatagedho cattagedho vantagedho muttagedho pahīnagedho paṭinissaṭṭhagedho nicchāto …pe…\nbrahmabhūtena attanā viharatīti—\nvītagedho.\nAmaccharīti macchariyanti pañca macchariyāni—\nāvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.\nYaṁ evarūpaṁ …pe…\ngāho—\nidaṁ vuccati macchariyaṁ.\nYassetaṁ macchariyaṁ pahīnaṁ samucchinnaṁ vūpasantaṁ paṭipassaddhaṁ abhabbuppattikaṁ ñāṇagginā daḍḍhaṁ, so vuccati amaccharīti—\nvītagedho amaccharī."}},{"id":"mnd10:134","sourceIds":["mnd10:134.1","mnd10:134.2","mnd10:134.3","mnd10:134.4","mnd10:134.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Na ussesu vadate muni, na samesu na omesūti.\nMunīti.\nMonaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so muni.\n“Seyyohamasmī”ti vā, “sadisohamasmī”ti vā, “hīnohamasmī”ti vā na vadati na katheti na bhaṇati na dīpayati na voharatīti—\nna ussesu vadate muni, na samesu na omesu."}},{"id":"mnd10:135","sourceIds":["mnd10:135.1","mnd10:135.2","mnd10:135.3","mnd10:135.4","mnd10:135.5","mnd10:135.6","mnd10:135.7","mnd10:135.8","mnd10:135.9","mnd10:135.10","mnd10:135.11","mnd10:135.12","mnd10:135.13","mnd10:135.14","mnd10:135.15","mnd10:135.16"],"kind":"text","text":{"pi":"Kappaṁ neti akappiyoti.\nKappāti dve kappā—\ntaṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe…\nayaṁ taṇhākappo …pe…\nayaṁ diṭṭhikappo.\nTassa taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho;\ntaṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā neti na upeti na upagacchati na gaṇhāti na parāmasati nābhinivisatīti—\nkappaṁ neti.\nAkappiyoti.\nKappāti dve kappā—\ntaṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe…\nayaṁ taṇhākappo …pe…\nayaṁ diṭṭhikappo.\nTassa taṇhākappo pahīno, diṭṭhikappo paṭinissaṭṭho;\ntassa taṇhākappassa pahīnattā, diṭṭhikappassa paṭinissaṭṭhattā taṇhākappaṁ vā diṭṭhikappaṁ vā na kappeti na janeti na sañjaneti na nibbatteti nābhinibbattetīti—\nkappaṁ neti akappiyo."}},{"id":"mnd10:136","sourceIds":["mnd10:136.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:137","sourceIds":["mnd10:137.1","mnd10:137.2","mnd10:137.3","mnd10:137.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Vītagedho amaccharī,\nna ussesu vadate muni;\nNa samesu na omesu,\nkappaṁ neti akappiyo”ti."}},{"id":"mnd10:138","sourceIds":["mnd10:138.1","mnd10:138.2","mnd10:138.3","mnd10:138.4"],"kind":"text","text":{"pi":"Yassa loke sakaṁ natthi,\nasatā ca na socati;\nDhammesu ca na gacchati,\nsa ve santoti vuccati."}},{"id":"mnd10:139","sourceIds":["mnd10:139.1","mnd10:139.2","mnd10:139.3","mnd10:139.4","mnd10:139.5","mnd10:139.6","mnd10:139.7","mnd10:139.8","mnd10:139.9","mnd10:139.10","mnd10:139.11","mnd10:139.12","mnd10:139.13","mnd10:139.14","mnd10:139.15","mnd10:139.16","mnd10:139.17","mnd10:139.18","mnd10:139.19","mnd10:139.20","mnd10:139.21","mnd10:139.22","mnd10:139.23","mnd10:139.24","mnd10:139.25","mnd10:139.26","mnd10:139.27","mnd10:139.28","mnd10:139.29","mnd10:139.30","mnd10:139.31","mnd10:139.32","mnd10:139.33","mnd10:139.34","mnd10:139.35","mnd10:139.36","mnd10:139.37","mnd10:139.38","mnd10:139.39","mnd10:139.40","mnd10:139.41"],"kind":"text","text":{"pi":"Yassa loke sakaṁ natthīti.\nYassāti arahato khīṇāsavassa.\nLoke sakaṁ natthīti.\nTassa mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idanti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ, gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ, natthi na santi …pe…\nñāṇagginā daḍḍhanti—\nyassa loke sakaṁ natthi.\nAsatā ca na socatīti.\nVipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.\nCakkhu me vipariṇatanti na socati.\nSotaṁ me …\nghānaṁ me …\njivhā me …\nkāyo me …\nmano me …\nrūpā me …\nsaddā me …\ngandhā me …\nrasā me …\nphoṭṭhabbā me …\nkulaṁ me …\ngaṇo me …\nāvāso me …\nlābho me …\nyaso me …\npasaṁsā me …\nsukhaṁ me …\ncīvaraṁ me …\npiṇḍapāto me …\nsenāsanaṁ me …\ngilānapaccayabhesajjaparikkhāro me …\nmātā me …\npitā me …\nbhātā me …\nbhaginī me …\nputto me …\ndhītā me …\nmittā me …\namaccā me …\nñātakā me …\nsālohitā me vipariṇatāti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.\nEvampi, asatā ca na socati."}},{"id":"mnd10:140","sourceIds":["mnd10:140.1","mnd10:140.2","mnd10:140.3","mnd10:140.4","mnd10:140.5","mnd10:140.6","mnd10:140.7","mnd10:140.8","mnd10:140.9","mnd10:140.10","mnd10:140.11","mnd10:140.12","mnd10:140.13","mnd10:140.14","mnd10:140.15","mnd10:140.16","mnd10:140.17","mnd10:140.18","mnd10:140.19","mnd10:140.20","mnd10:140.21","mnd10:140.22","mnd10:140.23","mnd10:140.24","mnd10:140.25","mnd10:140.26","mnd10:140.27","mnd10:140.28","mnd10:140.29","mnd10:140.30","mnd10:140.31","mnd10:140.32","mnd10:140.33","mnd10:140.34","mnd10:140.35","mnd10:140.36","mnd10:140.37","mnd10:140.38","mnd10:140.39","mnd10:140.40","mnd10:140.41","mnd10:140.42","mnd10:140.43","mnd10:140.44","mnd10:140.45","mnd10:140.46","mnd10:140.47","mnd10:140.48","mnd10:140.49","mnd10:140.50"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā asantāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjati.\nCakkhurogena phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjati,\nsotarogena …\nghānarogena …\njivhārogena …\nkāyarogena …\nsīsarogena …\nkaṇṇarogena …\nmukharogena …\ndantarogena …\nkāsena …\nsāsena …\npināsena …\nḍāhena …\njarena …\nkucchirogena …\nmucchāya …\npakkhandikāya …\nsūlena …\nvisūcikāya …\nkuṭṭhena …\ngaṇḍena …\nkilāsena …\nsosena …\napamārena …\ndadduyā …\nkaṇḍuyā …\nkacchuyā …\nrakhasāya …\nvitacchikāya …\nlohitena …\npittena …\nmadhumehena …\naṁsāya …\npiḷakāya …\nbhagandalāya …\npittasamuṭṭhānena ābādhena …\nsemhasamuṭṭhānena ābādhena …\nvātasamuṭṭhānena ābādhena …\nsannipātikena ābādhena …\nutupariṇāmajena ābādhena …\nvisamaparihārajena ābādhena …\nopakkamikena ābādhena …\nkammavipākajena ābādhena …\nsītena …\nuṇhena …\njighacchāya …\npipāsāya …\nḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassehi phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.\nEvampi, asatā ca na socati."}},{"id":"mnd10:141","sourceIds":["mnd10:141.1","mnd10:141.2","mnd10:141.3","mnd10:141.4","mnd10:141.5"],"kind":"text","text":{"pi":"Atha vā asante asaṁvijjamāne anupalabbhamāne—\n“aho vata me taṁ natthi, siyā vata me taṁ, taṁ vatāhaṁ na ca labhāmī”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.\nEvampi asatā ca na socati.\nDhammesu ca na gacchatīti na chandāgatiṁ gacchati, na dosāgatiṁ gacchati, na mohāgatiṁ gacchati, na bhayāgatiṁ gacchati, na rāgavasena gacchati, na dosavasena gacchati, na mohavasena gacchati, na mānavasena gacchati, na diṭṭhivasena gacchati, na uddhaccavasena gacchati, na vicikicchāvasena gacchati, na anusayavasena gacchati na ca vaggehi dhammehi yāyati nīyati vuyhati saṁharīyatīti—\ndhammesu ca na gacchati."}},{"id":"mnd10:142","sourceIds":["mnd10:142.1","mnd10:142.2","mnd10:142.3"],"kind":"text","text":{"pi":"Sa ve santoti vuccatīti.\nSo santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—\nsa ve santoti vuccati."}},{"id":"mnd10:143","sourceIds":["mnd10:143.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Tenāha bhagavā—"}},{"id":"mnd10:144","sourceIds":["mnd10:144.1","mnd10:144.2","mnd10:144.3","mnd10:144.4"],"kind":"text","text":{"pi":"“Yassa loke sakaṁ natthi,\nasatā ca na socati;\nDhammesu ca na gacchati,\nsa ve santoti vuccatī”ti."}},{"id":"mnd10:145","sourceIds":["mnd10:145.1"],"kind":"text","text":{"pi":"Purābhedasuttaniddeso dasamo."}}]}],"sourceRevision":"afdafa92450cfe7573b280da50382888323666d2","sourceUrl":"https://suttacentral.net/mnd10/pli/ms","licence":"CC0 1.0","licenceUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","editionNote":"Full supplied source file; inherited abbreviations are preserved. Not a reconstructed expansion of every repetition. No Malay or Mandarin translation is implied."}
